ΣΑΛΟΤΗΤΑ

       Η ΘΕΙΑ ΤΡΕΛΑ ΚΑΙ  ΟΙ ΑΝΑΡΧΙΚΟΙ ΤΗΣ  ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

« Ἡ γάρ σοφία τοῦ κόσμου τούτου, μωρία παρά τῶν Θεῶ ἐστίν»

Πρός Κορινθίους 3,19.

     « Ἡ ζωή καί ἡ ἀλήθεια τοῦ “ἄλλου κόσμου” εἶναι ἀντίθετη ἀπό τή ζωή καί τήν ἀλήθεια τοῦ κόσμου αὐτοῦ. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ “ἄλλου κόσμου”, πρέπει μέ τή ζωή του νά δείξει αὐτή τήν ἀντίθεση. Ἔτσι ὁ Σαλός, συνδυάζοντας τή μεγαλύτερη αὐτοεγκατάλειψη καί αὐτοταπείνωση μέ τόν μεγαλύτερο ἡρωισμό, προσπαθεῖ νά ἀνατρέψει τά κατεστημένα ὅταν αὐτά δέν ἐξυπηρετοῦν ἀνώτερους σκοπούς καί καταντοῦν κενό γράμμα μίας φορμαλιστικῆς ἠθικῆς καί ἑνός κοινωνικοῦ εὐπρεπισμοῦ.» (Ernst  Benz)

     Πόσες φορές σᾶς ἔχει τύχει νά ἀκούσετε τήν φράση «σάλεψες;» ἤ τόν χαρακτηρισμό, «αὐτός εἶναι σαλεμένος», πού σημαίνει ὅτι αὐτός γιά τόν ὁποῖο ἀναφερόμαστε τά ἔχει χαμένα, εἶναι τρελός ἤ δέν ξέρει τί κάνει.

     Καί ὅμως, ἡ φράση αὐτή, δηλαδή τό «σαλεμένος», πέρα ἀπό τήν κοινή της καθημερινή χρήση, περιέχει μία ἀπό τίς πιό ἐνδιαφέρουσες καί σημαντικές  θρησκευτικές διαστάσεις τῆς ὀρθόδοξης μοναστικῆς ἱστορίας. Ἀναφέρεται στούς λεγομένους κατά «Χριστόν Σαλούς», δηλαδή τούς «τρελούς γιά τόν Θεό», δηλαδή τούς ἰδιότυπους ἁγίους  πού χαρακτηρίστηκαν σάν σαλεμένοι, σάν τρελοί, σύμφωνα μέ τά κοινά κατεστημένα πρότυπα. Πίσω  ὅμως ἀπό αὐτή τήν τρέλα τους, κρύβονταν καί  κρύβεται μία πραγματικά ἐκπληκτική διάσταση τῆς ὀρθόδοξης ταυτότητάς τους, μία διάσταση πού ἦταν πλήρης θείας χάριτος.

     Αὐτοί οἱ σαλεμένοι ἦταν ἕνα χαρακτηριστικό γνώρισμα, ἕνα θεῖο χάρισμα τῆς ἀνατολικῆς μοναστικῆς ἀλλά καί κατά κόσμο θρησκευτικῆς ἐκδήλωσης, ὅπως θά δοῦμε παρακάτω. Μάλιστα πολλοί ἔχουν παρομοιάσει τούς Σαλούς μέ τούς ἀναρχικούς τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνα, μέ τή διαφορά βέβαια πώς ἐνῷ οἱ ἀναρχικοί ἤθελαν τήν κατάλυση τῆς κοσμικῆς ἀδικίας καί ὑποκρισίας, συχνά μέ τή βία καί χωρίς κανένα ἐσωτερικό ὑπόβαθρο, οἱ Σαλεμένοι μέ τήν τρελή τους ἐμφάνιση χτυποῦσαν τό κατεστημένο, ξεσηκώνοντας θύελλα ἀντιδράσεων, γιατί ἀκριβῶς ἔδειχναν μέ τόν τρόπο τους ἀλλά καί μέ τή θεία χάρη τους  τή «σαπίλα» τῆς κοινωνίας, μίας κοινωνίας ὅπου βασιλεύει καί συχνά θριαμβεύει μέ τόν μανδύα τῆς καθωσπρέπει θρησκευτικῆς εἰκόνας, ἡ ὑποκρισία, ἡ ἀδικία, καί ἡ κατά κόσμο ἁμαρτία καί ἀποστασία. Μέ αὐτό τόν τρόπο ἐπιδίωκαν τήν ἀλλαγή τῆς κοινωνίας.

     Ἡ Σαλότητα εἶναι ἕνα εἶδος, μία μορφή μοναστικῆς ἄσκησης πού ἀναπτύχτηκε στήν ἀνατολική, ὀρθόδοξη κυρίως χριστιανική ἐκκλησία. Ἤδη ἀπό τόν δεύτερο αἰῶνα μ.Χ. εἶχαν ἀρχίσει νά ἐμφανίζονται οἱ πρῶτοι  Σαλοί μοναχοί.

     Ἡ ἀφορμή τῆς ἐμφάνισής τους  ἦταν κυρίως δύο λόγοι : 1) Ἡ ἀντίδρασή τους στήν αὐξανομένη ἀπό τότε διαφθορά ἐντός του χριστιανικοῦ κόσμου καί 2) Ἡ ἀντίδρασή τους στούς διωγμούς τῆς ἐποχῆς.

     Ἀπό τόν τέταρτο αἰῶνα ἡ Σαλότητα ἄρχιζε νά παίρνει τήν ὁριστική της μορφή, δηλαδή τῆς προσποιητῆς μωρίας, τῆς συνειδητῆς τρέλας.  Οἱ πρῶτες ἀναφορές τήν ἐποχή ἐκείνη κάνουν λόγο γιά μοναχούς στήν ἔρημο πού ὑποκρίνονταν τούς σαλούς. Παράλληλα, κάνουν λόγο γιά ἁγίους πού εἶχαν φτάσει σέ ὕψιστο ἐπίπεδο μοναστικῆς ἄσκησης καί θέλοντας νά καταπολεμήσουν κάθε προοπτική νά αὐτοπροβληθοῦν καί νά γίνουν τό ἀντικείμενο λατρείας τῶν πιστῶν, προσποιοῦνταν τούς μωρούς. Ἡ Ὀρθόδοξη ἀνατολική ἐκκλησία ἀναγνωρίζει τή διά «Χριστόν Μωρία» σάν μία μορφή ἁγιότητας πού ἀποτελεῖ μέρος τῆς ὀρθόδοξης πνευματικότητας. Ἡ Σαλότητα ἔχει γράψει τήν δική της μεγάλη παράδοση στούς κόλπους τῆς ὀρθόδοξης ἁγιότητας. 

     Σύμφωνα μέ τόν Θεολόγο καθηγητή L Ryden, ἡ ἐτυμολογία τῆς λέξης σαλός εἶναι ἀμφίβολη. Κατά πάσα πιθανότητα ἡ λέξη προέρχεται ἀπό τήν συριακή λέξη «Sakla», πού σημαίνει μωρός. Ἡ ἑλληνική λέξη μωρός προέρχεται ἀπό τό ρῆμα μωραίνω, πού σημαίνει ἀνοηταίνω, φέρομαι σάν ἀνόητος. Αὐτός πού ἀπό τούς πρώτους Χριστιανούς ἀναφέρονταν συχνά σ’ αὐτή τήν λέξη, τή μωρία καί τόν μωρό,  ἦταν ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ὁ ὁποῖος ἀπό πολλούς θεωρεῖται σάν ὁ πατέρας τῆς ἐν Χριστῷ Μωρίας, δηλαδή τῆς Σαλότητας. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος δέχτηκε ἀρκετές φορές, κατά τή διάρκεια τοῦ μεγάλου ἱεραποστολικοῦ του ἔργου, τόν χαρακτηρισμό τοῦ τρελοῦ. Ὅταν μίλησε στήν Ἀθῆνα στόν λόφο τῆς Πνύκας καί ἀνέφερε στούς Ἀθηναίους γιά ἀνάσταση νεκρῶν, ἔγινε ἀντικείμενο χλευασμοῦ καί εἰρωνείας καί πολλοί τόν ἀποκάλεσαν μωρόν, ὅπως καί ὁ Ρωμαῖος διοικητής Φῆστος ὅταν ἀπολογήθηκε μπροστά στόν βασιλιά Ἀγρίππα.

Ο  ΑΓΙΟΣ  ΤΡΕΛΟΣ

     Ἡ λέξη  Σαλός πού γιά πολλούς σημαίνει τρελός, εἶναι σίγουρα ἕνας χαρακτηρισμός πού κουβαλάει πάνω του πολλές προκαταλήψεις, ἀπό ἕνα  καθιερωμένο κατεστημένο πού ἔχει κυριαρχήσει τούς τελευταίους αἰῶνες στόν ἀνθρώπινο πολιτισμό καί ἔχει βασιστεῖ σέ ἕνα ἄκρατο ὀρθολογισμό, θεμελιωμένο στή διαφωτιστική ἐπανάσταση τῆς Δύσης.

     Ἡ ἐπικράτηση  τούς περασμένους αἰῶνες ἑνός  ἄκρατου ὀρθολογισμοῦ, γέννησε ὅλες τίς σύγχρονες ψυχοπάθειες, μέ ἀποτέλεσμα, ὅλη ἡ ἐκσυγχρονισμένη κοινωνία μας νά χαρακτηρίζεται συχνά σάν ψυχικά ἄρρωστη. Στόν ἀντίποδα τοῦ ὀρθολογισμοῦ, μέ τήν ἔννοια τῆς Σαλότητας  ἀποδίδεται ἕνα εἶδος «θείας τρέλας», στήν πραγματικότητα μία στάση ζωῆς πού κρατοῦσαν ὁρισμένοι μοναχοί καί Χριστιανοί ἀσκητές, κυρίως τά πρῶτα χρόνια τῆς ἐπικράτησης τοῦ Χριστιανισμοῦ, γιά νά καυτηριάσουν τήν θρησκευτική ὑποκρισία πού εἶχε ἀρχίσει τότε νά κυριαρχεῖ.

      Ἀλλά ἡ θρησκευτική καί ἡ κοσμική ὑποκρισία ἦταν πάντα ἕνα χαρακτηριστικό τῆς ἀνθρώπινης κοινωνίας καί εἰδικά τῆς σύγχρονης, συχνά τυπολατρικῆς καί ὀρθολογικῆς πραγματικότητας. Ἔτσι, ἡ ἀναφορά στή Σαλότητα εἶναι μέσα στή σύγχρονη καθημερινή ἐπικαιρότητα.   Σαλότητα ἦταν ὁ «θεῖος ἔρωτας» πού ὁδηγοῦσε τούς ἅγιους ἐκείνους νά κάνουν τρελές καί παράλογες πράξεις, σύμφωνα μέ τά κριτήρια τοῦ κόσμου. Ὁ σκοπός τους ἦταν νά δώσουν τά δικά τους μηνύματα στούς ἄλλους καθ’  ὅσον, ὄντας μοναχοί, προτιμοῦσαν  νά ζοῦνε μέσα στόν κόσμο καί δέν ἀκολουθοῦσαν τόν μοναχικό δρόμο τοῦ ἀσκητισμοῦ. Ἦταν δηλαδή ἀσκητές τῆς κοινωνίας.

     Ἐνέπαιζαν τόν κόσμο καί ἐμπαίζονταν ἀπό αὐτόν, ἐνῷ τό βασικό τους μήνυμα, πού διακρίνεται ἀπό τή μεγάλη τους ἀγάπη γιά τήν ἀνθρωπότητα ἦταν τό ἑξῆς: «Ἀνακαλύψτε τήν ἁμαρτία παντοῦ. Εἰσχωρήσετε σέ ὅλες τίς ἀνθρώπινες δραστηριότητες, συναναστραφεῖτε τούς πάντες καί μήν περιφρονεῖτε κανέναν, σέ ὅποια θέση καί ἄν βρίσκεται, ὅποια δουλειά κι ἄν κάνει. Ξεσκεπάστε καί ἀποκαλύψτε τήν ἁμαρτία ἀλλά περιβάλλετε, ἀγκαλιάστε μέ ἀγάπη τόν ἴδιο τόν ἁμαρτωλό».

     Ἀπό τήν ἄλλη τόνιζαν, (ἀλήθεια πόσο ἐπίκαιρο), πώς αὐτοί πού μέ τόση εὐκολία μπαίνουν στίς ἐκκλησίες καί ἀνάβουν κεριά καί κάνουν ἀμέτρητους τεμενάδες, μέ τόν ἴδιο τρόπο μπαίνουν μέσα στίς ταβέρνες, στά δημόσια λουτρά καί στά κακόφημα σπίτια καί κάνουν τά χίλια μύρια …!

     Μέ τόν ἴδιο τρόπο πού ἀνακαλύπτουν τήν ἁμαρτία, ἐκεῖ πού ὑπάρχει, μέ τόν ἴδιο τρόπο τήν ἀποκαλύπτουν καί ἐκεῖ, πού σύμφωνα μέ τά κατεστημένα, εἶναι ἀδύνατο νά ὑπάρχει. Περπατώντας στούς δρόμους, ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους, χορεύουν, κάνουν ἀστεία καί παίζουν μαζί τους. Καί μέσα ἀπ’ ὅλα αὐτά τά ἐπεισόδια τῆς καθημερινῆς ζωῆς, ἀνακαλύπτουν μέ τό διορατικό τους χάρισμα κάποιο σκάνδαλο, κάποια κρυφή ἁμαρτία, κάποια κρυμμένη μοχθηρή σκέψη. Αὐτό τό ἐπισημαίνουν, τό διαλαλοῦν καί ἀκόμα προειδοποιοῦν τούς ἀνθρώπους γιά τήν ἁμαρτία πού σκέφτονται νά κάνουν, γιά τίς βρώμικες σκέψεις πού κυριαρχοῦνε στό μυαλό τους. Ὁ Σαλός εἶναι  ἡ ζωντανή ὑπέρβαση τῆς καθημερινῆς ζωῆς πού ἔχει παρεκκλίνει καί εἶναι βουτηγμένη στήν ἁμαρτία, ὄχι  μέ τήν αὐστηρή ἠθική ἔννοια, πού καί αὐτή ὁ Σαλός τήν  καυτηριάζει, ἀλλά μέ τήν ἔννοια τῆς ἔλλειψης ἐσωτερικῆς καθαρότητας.

     Ὅλο αὐτό τό παιχνίδι εἶναι δύσκολο στή μορφή του καί ἡ Σαλότητα γίνεται ἐπικίνδυνη γιά τόν ἀσκητή, γιά τόν Ἅγιο, πού φαινομενικά γίνεται ὁ ἴδιος ἁμαρτωλός, ἀρνεῖται τά μοναχικά καί ἀσκητικά ἰδεώδη πού ὑπηρετεῖ μέσα του καί παριστάνει τήν ἴδια τήν κορυφή τῆς ἀπάτης καί τῆς ὑποκρισίας. Γίνεται συνειδητά ἕνας καθρέπτης ὅλης αὐτῆς τῆς «κατρακύλας» τῆς κοινωνίας, εἴτε αὐτή ἦταν ἡ κοινωνία τοῦ χριστιανικοῦ  κόσμου στούς πρώτους αἰῶνες τοῦ χριστιανισμοῦ εἴτε θά μποροῦσε νά εἶναι ἡ  σημερινή κοινωνία μας πού πραγματικά ἔχει ἀνάγκη ἀπό Σαλούς, νά τῆς κάνουν νά καταλάβει σέ ποιά κατάσταση βρίσκεται καί  νά τῆς δείξουν τόν  ὀρθό δρόμο.

     Ὁ Σαλός κάνει παρέα μέ πόρνες καί μεθυσμένους, τρώει λαίμαργα μέχρι σκανδαλισμοῦ, ὅταν οἱ ἄλλοι νηστεύουν, ἐνῷ ἄλλη φορά βρίσκεται μισοπεθαμένος ἀπό τήν πεῖνα. Προσπαθεῖ νά ἐξαπατήσει τούς ἄλλους γιά νά κρύψει τό μυστικό του παιχνίδι. Ὅταν μαθευτεῖ  ἡ ἁγιότητά του καί φανερωθεῖ ὁ θεῖος σκοπός του ἀπό τά ἴδια του τά θαύματα, τότε ὁ Σάλος χάνεται, ἐξαφανίζεται, γιατί ἀπεχθάνεται κάθε ἔπαινο καί κάθε εὐχαριστία ἀπό ὅσους ἔχει εὐεργετήσει. Εἶναι ὁ «ἀλήτης τοῦ θεοῦ», ἕνας  ἀναρχικός τοῦ πνεύματος καί τῆς ζωῆς, μία ξεχωριστή μορφή ἁγιοσύνης πού ἡ παράδοσή της πέρασε στή σημερινή μας κοινωνία, μέ μία διαστρεβλωμένη μορφή, ὅπως τό κίνημα τῆς ἀναρχίας, τῆς ἀμφισβήτησης τοῦ σύγχρονου πολιτισμοῦ, πού προσπαθεῖ συχνά μέ ἀκραῖες καί ἀποτυχημένες μεθόδους νά ἐφαρμόσει ὁρισμένες μορφές Σαλότητας. 

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ  ΑΝΑΦΟΡΕΣ

     Μία λεπτομερῆ καί καταπληκτική περιγραφή τῶν Σαλῶν, μᾶς κάνει ὁ ἱστορικός Εὐάγριος τοῦ 6ου αἰῶνα καί μᾶς δίνει  τά κυριότερα γνωρίσματα αὐτῶν τῶν ἁγίων ἀνθρώπων: «Ὑπάρχουν ἐλάχιστοι τέτοιοι ἀσκητές πού ἀφοῦ πετυχαίνουν τήν ἀπάθεια καί τήν ἐσωτερική κάθαρση μέ σκληρή προσπάθεια, ἐπιστρέφουν στόν κόσμο. Κάνουν τούς τρελούς μέ σκοπό νά ὑποτάξουν τόν ἐγωισμό καί τήν ἀνθρώπινη κενοδοξία. Χωρίς νά κρύβονται τρῶνε στά καπηλειά καί στίς διάφορες ταβέρνες. Ἀκόμα καί στά δημόσια λουτρά συζητοῦν καί συλούζονται μέ τίς γυναῖκες χωρίς νά σκανδαλίζονται. Συναναστρέφονται μέ τούς ἄντρες καί τίς γυναῖκες σάν νά μετέχουν καί στά δύο φύλλα καί ὄχι μόνο στό ἕνα. Μέ τούς ἄντρες εἶναι ἄντρες, μέ τίς γυναῖκες γυναῖκες. Ἡ ἀρετή τους, ἀντίθετα μέ τίς κοινές παραδοχές καί τήν φυσιολογική τάξη, ἔχει δημιουργήσει τούς δικούς της νόμους. Πεινοῦν καί διψοῦν ὅταν τούς διατάξει αὐτός ὁ νόμος καί ὄχι ὅταν ἔχουν τήν φυσική ἀνάγκη πού τήν ἔχουν ξεπεράσει. Μέ τή βοήθεια τῆς θείας χάρης μέσα τους συνυπάρχουν ἀντίθετες καταστάσεις ὅπως ἡ ζωή καί ὁ θάνατος. Εἶναι νεκροί ὡς πρός τά πάθη καί ζωντανοί γιά τόν θεό».

     Ὁ  Νικηφόρος Κάλλιστος στά τέλη τοῦ 13ου αἰῶνα ἀναφέρει γιά τούς Σαλούς τά ἑξῆς: «Ἄν καί εἶναι γεμάτοι σοφία καί χάρη, προσποιοῦνται τόν τρελό ἀφοῦ βγάζουν ἀπό πάνω τους τήν κούφια δόξα θεωρώντας την στ’ ἀλήθεια σάν ‘ἀδοξία’. Ἄν κάποιος καταλάβει τήν ἁγιοσύνη τους καί τήν ἀρετή τους καί πηγαίνει νά τούς προσκυνήσει, θυμώνουν καί τόν διώχνουν».

     Οἱ πρῶτες ἐντυπώσεις γιά τόν Σαλό ἦταν ὅτι πρόκειται γιά ἕνα συνειδητό ὑποκριτή, ὁ ὁποῖος θεληματικά ὑποκρίνεται τόν τρελό ἤ τόν δαιμονισμένο, γιά νά περιφρονηθεῖ ἀπό τούς ἀνθρώπους. Περιφέρεται μέσα στόν κόσμο, τόν ἐμπαίζει καί ἐμπαίζεται ἀπό αὐτόν. Γίνεται ἕνας ἠθοποιός ὁ ὁποῖος εἶναι ὑποχρεωμένος νά παίξει τόν ρόλο του. Καί εἶναι πράγματι ἕνας ρόλος τραγικός καί ἡρωικός γιατί θά πρέπει νά προσποιεῖται τόν ἁμαρτωλό ἀντί τῆς πραγματικῆς ἁγνῆς του φύσης καί νά προβάλλει τήν μωρία ἀντί τή Σοφία.

     Φοράει τή μάσκα τοῦ ἀστείου καί ἐνῷ ὁ κόσμος διασκεδάζει μαζί του, αὐτός ὑποφέρει γιά τόν ἴδιο τόν κόσμο. Ἀκόμα περισσότερο, προσπαθεῖ νά ἐπωμιστεῖ τίς ἁμαρτίες τῶν ἄλλων καί αὐτό δέν εἶναι μία μορφή ταπείνωσης, ἀλλά βασίζεται στήν πεποίθηση γιά τήν κοινότητα τῆς ἁμαρτίας, γιά τόν Σταυρό τῆς πτώσης τοῦ ἀνθρώπου. Καί στό ἀποκορύφωμά του, ὁ Σαλός ὁ ἴδιος ἀγωνίζεται γιά τήν πνευματική ἐξύψωση τῶν ἄλλων.

     Ἡ τραγική  πορεία τῆς κοινωνικῆς του θυσίας μέσα στόν κόσμο πάντα στοχεύει πρός αὐτή τήν κατεύθυνση. Πῶς θά βοηθήσει τόν συνάνθρωπό του, ὁ ὁποῖος  βρίσκεται κάτω ἀπό τήν ἐπιρροή τοῦ δαιμονικοῦ στοιχείου, δηλαδή ἀπό τήν ἴδια τή μορφή πού ‘χει πάρει ἡ ζωή μας.  Πῶς  θά τόν κάνει νά συνειδητοποιήσει τήν ἀλήθεια πού δέν βρίσκεται κάτω ἀπό τά  κατεστημένα καί εὐπρεπῆ σχήματα πού εἶχαν ἐπικρατήσει τότε, ἀλλά καί πολύ περισσότερο σήμερα.

     Ἀδιάφοροι γιά τίς γνῶμες ἀλλά καί τίς κατηγορίες τῆς κοινῆς γνώμης, δέν φοβοῦνται νά καταδικάσουν φανερά καί φωναχτά τά κακῶς κείμενα. Ὁμιλοῦν ἐλεύθερα στούς δυνατούς τοῦ κόσμου καί χρησιμοποιοῦν τήν τρέλα τους γιά νά τούς ποῦν τήν ἀλήθεια. Μία ἀλήθεια  πού τήν ἔχει ἀνάγκη τόσο πολύ ἡ  κοινωνία τῆς ἐποχῆς πού ἤκμασαν οἴ Σαλοί, ἀλλά πολύ περισσότερο καί ἡ σημερινή σύγχρονη κοινωνία μας.

     Τέλος γιά τόν ρόλο καί τήν ἀποστολή τῶν Σαλῶν γράφει  καί ὁ ἱερομόναχος Ysevolod Rochcau τά ἑξῆς: « Σαλός, εἶναι ὁ τρελός του Χριστοῦ πού ἔχει λάβει σάν  μοναδικό προορισμό νά ὑπηρετεῖ τόν πλησίον του μέ τά κατά χάριν δῶρα του. Δέν ἔχει μόνο σώας τάς φρένας του, ἀλλά εἶναι καί μία δυνατή προσωπικότητα, ἕνας πραγματικός ὁδηγός ἀνθρώπων. Ἐπειδή ἔχει κανόνα τῆς συμπεριφοράς τοῦ τή θεία ἔμπνευση, δέν μπορεῖ κανείς νά τοῦ ζητήσει λογαριασμό γιά τίς πράξεις του καί γιά νά ἀποφύγει τήν ἀνθρώπινη δόξα προσποιεῖται τόν τρελό. Εἴτε ψάχνοντας γιά τήν ἀνθρώπινη περιφρόνηση εἴτε σάν ἐπακόλουθο μίας θεϊκῆς ἀνεξέλεγκτης ἔμπνευσης, οἱ πράξεις του καταπατοῦν τούς κανόνες τῆς καλῆς συμπεριφορᾶς καί συχνά ἀκόμα καί τῆς πιό ὑποτυπώδους. Στήν πραγματικότητα, ὁ Σαλός εἶναι ἕνας ἀσκητής καί ἐργάζεται δραστήρια πάντα μέ αὐτοθυσία γιά τήν ἁγιοποίηση τοῦ πλησίον».

     Χαρακτηριστική εἶναι καί ἡ ἀναφορά πού ὑπάρχει στό Γεροντικό γιά τή Σαλότητα. «Κάποτε ἕνας ἀδελφός ρώτησε τόν Γέροντά του πῶς κάποιος μπορεῖ νά γίνει μωρός γιά χάρη τοῦ Κυρίου. Καί ὁ Γέροντας τοῦ ἀπάντησε:  Ἔμενε ἕνας νέος σέ κάποιο Κοινόβιο καί παραδόθηκε σέ ἕνα Γέροντα ἀσκητή νά τόν διδάξει τόν λόγο τοῦ Θεοῦ. Ἔλεγε λοιπόν στό παιδί ὁ γέροντας: – Ὅταν σέ βρίσει κάποιος ἐσύ νά τόν εὐλογεῖς. Καί ὅταν καθίσεις στό τραπέζι νά τρῶς τά ἄχρηστα καί νά ἀφήνεις τά καλά. Καί ὅταν πρόκειται νά διαλέξεις ροῦχο νά ἀφήνεις τό καλό καί νά προτιμᾶς τό φθαρμένο. Καί τό παιδί τότε τοῦ ἁπαντά: -Μήπως Γέροντα εἶμαι ἀνόητος ποῦ μοῦ λές νά κάνω ὅλα αὐτά; Καί ὁ Γέροντας τοῦ ἀπάντησε: -Παιδί μου, γι’ αὐτό σέ συμβουλεύω νά κάνεις ὅλα αὐτά, γιά νά γίνεις μωρός γιά τόν Κύριο καί ὁ Κύριος θά σέ κάνει πραγματικά σοφό». Ἔτσι ἔδειξε ὁ Γέροντας πῶς κάποιος μπορεῖ νά γίνει μωρός γιά τόν Κύριο.

ΑΓΙΟΣ  ΑΝΤΡΕΑΣ

     Ἕνας ἀπό τούς ἀντιπροσωπευτικούς ἁγίους Σαλούς, εἶναι ὁ Ἅγιος Ἀντρέας ὁ Σαλός, ὁ ὁποῖος ἔζησε τόν πέμπτο αἰῶνα μ.Χ. στήν Κωνσταντινούπολη καί ἡ ἱστορία του εἶναι πράγματι χαρακτηριστική τῆς θείας Σαλότητάς του.

     Ἡ στροφή τοῦ Ἁγίου, πού ἦταν «τῷ γένῃ Σκύθης», στή Σαλότητα, ἔγινε μετά ἀπό ἕνα ὅραμα πού εἶχε σέ μία ὁλονύχτια προσευχή, πού, ὅπως μαρτυρεῖ ὁ ἴδιος, ὁ Χριστός τόν κάλεσε νά γίνει «Σαλός διά Αὐτόν». Τήν ἑπόμενη μέρα ἀφοῦ σηκώθηκε καί ἔκανε τήν προσευχή του, πῆρε ἕνα μαχαῖρι καί πῆγε σέ ἕνα πηγάδι κοντά στό ὑπνοδωμάτιο τοῦ κυρίου του. Ἐκεῖ ἔβγαλε τόν χιτῶνα του καί ἄρχισε νά τόν ξεσκίζει σάν ἐπιληπτικός καί νά τόν κόβει σέ μικρά κομμάτια. Πρόφερε μάλιστα λόγια συγκεχυμένα καί ἄκρατες φωνές ὅπως οἱ παράφρονες. Οἱ οἰκεῖοι τόν κοιτοῦσαν μέ βαθιά λύπη, καθώς νόμιζαν ὅτι εἶχε παραφρονήσει τελείως.

     Ἡ σκληρή ζωή τοῦ Ἀντρέα περιγράφεται ἀπό τόν βιογράφο του Νικηφόρο, μέ ἐκφράσεις ἔντονα χαρακτηριστικές. «Ἦταν μία ζωή παρόμοια μέ ἐκείνη τῶν σκυλιῶν. Σέ μερικές μάλιστα περιπτώσεις τήν ξεπερνάει σέ τραχύτητα ἐνῷ τά παιχνίδια του μέσα στόν κόσμο ἦταν δύσκολα καί ἐπικίνδυνα. Συχνά ἔτρωγε ξύλο καί ξεφτιλίζονταν μέ τόν χειρότερο τρόπο. Συναναστρέφονταν συνέχεια μέ ἁμαρτωλές γυναῖκες, γεγονός πού φανέρωνε τήν ἀπάθειά του μέσα σέ ἕνα κόσμο ξεπεσμένο μέ πολλά σκάνδαλα ἀλλά καί  τή μεγάλη του δυνατότητα νά ἐπηρεάσει αὐτόν τόν κόσμο καί νά τοῦ δημιουργήσει αἰσθήματα συμπάθειας καί ἀγάπης».  Μεγάλη ἦταν ἡ ἀντίθεση τῆς ζωῆς τοῦ Ἀντρέα μέ ἐκείνη τῶν ὑπολοίπων ἀνθρώπων. Τή δικιά του τή ζωή τή χαρακτήριζαν σάν ἀντικοινωνική καί τελείως ἔξω ἀπό τά ἀνθρώπινα καθιερωμένα. Στόν ἀντίποδα, ὁ ἴδιος ὁ ἅγιος Ἀντρέας φανέρωνε τόν παραλογισμό τῆς κοινωνικῆς ζωῆς, σέ σχέση καί σύγκριση μέ μία ἄλλη ζωή πού οἴ περισσότεροι ἄνθρωποι δέν μποροῦσαν νά καταλάβουν.

     Μερικά χαρακτηριστικά ἐπεισόδια τῆς ζωῆς του, πού ἔχουν καταγραφεῖ, συχνά δείχνουν καταστάσεις ἀντίστοιχες μέ τή σύγχρονη ζωή καί κοινωνία καί φανερώνουν ὅλη αὐτή τήν ἰδιαιτερότητα τῆς παρουσίας αὐτοῦ τοῦ ξεχωριστοῦ Ἁγίου.

     Μία μέρα λοιπόν ὁ Ἀνδρέας βρέθηκε τυχαία σέ μία μεγαλοπρεπῆ κηδεία.  Εἶχε πεθάνει κάποιος ἄρχοντας τῆς πόλης καί τήν κηδεία του συνόδευε ἕνα πλῆθος ἀνθρώπων ἀπό τούς ὁποίους ἄλλοι ἔψαλλαν, ἄλλοι θυμιάτιζαν, ἐνῷ οἱ στενοί του συγγενεῖς ἔκλαιγαν μέ πάθος. Ἐκεῖνο ὅμως πού δέν ἔβλεπαν ὅσοι ἀκολουθοῦσαν τήν κηδεία καί μόνο ὁ ἅγιος Ἀνδρέας ἔβλεπε μέ φρίκη, ἦταν ἕνα πλῆθος δαιμόνων οἱ ὁποῖοι ἐπίσης συνόδευαν τόν νεκρό καί περιγελοῦσαν ὅλους ἐκείνους πού τιμοῦσαν ἕναν καθόλου ἐνάρετο ἄνθρωπο στήν ἐπίγεια ζωή του. Ὅμως, τελευταῖος ἀπό ὅλους ἀκολουθοῦσε ἕνας ὄμορφος νέος ὁ ὁποῖος μέ τούς θρήνους καί τά πολλά δάκρυά του συγκίνησε τόν ἅγιο Ἀντρέα, πού στήν ἀρχή νόμισε ὅτι ἦταν κάποιος συγγενής τοῦ πλούσιου ἄρχοντα.

     Αὐτός ὅμως ἦταν ἡ ἴδια ἡ ψυχή τοῦ πλούσιου, πού μόνο ὁ ἅγιος Ἀντρέας ἔβλεπε καί πού ἔκλεγε γιά τήν ἁμαρτωλή ζωή πού εἶχε κάνει. Στά γοερά δάκρυά του, προστέθηκαν καί αὐτά τοῦ ἴδιου τοῦ ἁγίου Ἀντρέα, πού εἶχε καταλάβει καί θρηνοῦσε κι αὐτός γιά τήν χαμένη ψυχή. Ἔκπληκτοι οἱ ἄλλοι ἔβλεπαν τόν ἅγιο, ἕναν ξένο, νά κλαίει πιό πολύ ἀπό ὅλους γιά τόν νεκρό. Θεώρησαν ὅτι κοροϊδεύει τόν νεκρό καί τόν κυνήγησαν μέ πέτρες.

     Ἀλλά καί προφητικές ἱκανότητες εἶχε ὁ ἅγιος. Προφήτεψε τό κτίσιμο τοῦ λαμπροῦ ναοῦ τῶν ἁγίων Ἀποστόλων  ὅταν ἔπεσε σέ ἕνα λάκκο κοντά στόν πρῶτο μικρό ναό καί πρόβλεψε ὅτι ὁ ναός θά ἀνοικοδομηθεῖ σέ μεγαλοπρεπῆ ἐκκλησία μέ πέντε τρούλους. Μία ἄλλη φορά ἐνῷ βρισκόταν σέ μία ταβέρνα, ξαφνικά σηκώθηκε καί ἅρπαξε ἀπό τό στόμα κάποιου θαμῶνα ἕνα κομμάτι κρέας πού μόλις ἑτοιμαζόταν νά τό φάει. Τότε αὐτός τόν ἔπιασε καί μαζί μέ ἄλλους  κατηγόρησαν τόν ἅγιο Ἀντρέα γιά κλέφτη. Ὁ ἅγιος  ὅμως δέν ἔχασε τήν ψυχραιμία του καί στρεφόμενος πρός τόν νέο τοῦ λέει σέ δυνατό τόνο: «Ἐσύ εἶσαι κλέφτης καί ἁρπάζεις τά ξένα πράγματα. Καί σά νά μήν σού ἔφταναν ὅλα αὐτά, τώρα λήστεψες καί τόν Συμεών», καί μιλώντας τοῦ ἔδωσε καί ἕνα χαστοῦκι. Ὁ πραγματικός κλέφτης τότε κατάλαβε τί ἐννοοῦσε  ὁ ἅγιος καί ὅτι ἤξερε πολλά γι’ αὐτόν. Κατάλαβε ἀμέσως τό σφάλμα του καί ἔφυγε σκύβοντας τό κεφάλι του.

     Μία ἄλλη φορά εἶχε βρεθεῖ στήν κεντρική ἀγορά ὅπου ἕνας ὀπωροπώλης πουλοῦσε φρέσκα σῦκα τά ὁποῖα εἶχε τοποθετήσει σέ ἕνα γυάλινο δοχεῖο. Μερικοί ἀργόσχολοι πού ἤθελαν νά διασκεδάσουν ὅταν εἶδαν στήν ἀγορά τόν ἅγιο Ἀντρέα τόν παρακίνησαν νά φάει τά σῦκα γιά νά χορτάσει τήν πεῖνα του. Ὅταν ὅμως ὁ ὀπωροπώλης εἶδε τόν ἅγιο Ἀντρέα νά τρώει τά σῦκα του ἄρχισε νά τόν χτυπάει μέ τόση ἀγριότητα ὥστε στό τέλος κουράστηκε. Ἀλλά ὁ ἅγιος δέν θά κατηγορήσει τόν ὀπωροπώλη γιατί τόν  ἔδειρε ἀλλά τόν ἑαυτό του πού ἐξ’ αἰτίας του κουράστηκε νά δέρνει ὁ «καημένος» ὁ ὀπωροπώλης.

     Ἄλλη μία φορά εἶχε μπεῖ σέ μία ἐκκλησία τήν ὥρα τῆς λειτουργίας καί ἄρχισε νά πετάει καρύδια στούς παπάδες, γεγονός πού τούς ἐξόργισε καί τόν κυνήγησαν ἔξω ἀπό τόν ναό.

     Ἕνα ἄλλο θαῦμα, πού δείχνει καί τήν ἐσωτερική δύναμη τοῦ ἁγίου Ἀντρέα ἦταν τό ἑξῆς περιστατικό: Ἐνῷ βρισκόταν χτυπημένος στή μέση ἑνός δρόμου τῆς Πόλης, μία ἅμαξα πού τήν ἔσερναν βόδια ἔρχεται πρός τό μέρος του μέ τόν ἁμαξά μεθυσμένο. Τότε τά βόδια περνώντας ποδοπάτησαν τόν ἴδιο καί οἱ τροχοί πέρασαν σχεδόν πάνω ἀπό τήν κοιλιά του. Ὁ ἅγιος ὅμως δέν ἔπαθε τίποτα καί σηκώθηκε ἀβλαβής.

     Στό πρόσωπο τοῦ Ἁγίου Ἀντρέα βλέπει κανείς τήν προσπάθεια, ὅπως μᾶς τήν περιγράφει καί ὁ βιογράφος του, νά προβάλλει ἕναν ἄλλο κόσμο διαφορετικό ἀπό ἐκεῖνο τῆς ἐποχῆς του, πού τό ἦθος βρισκόταν πολύ χαμηλά, κάτι δηλαδή ἀνάλογο μέ τή δικιά μας ἐποχή. Μόνο ἕνα ἅγιος σάν τόν Σαλό Ἀντρέα, μποροῦσε νά χτυπήσει ἀποτελεσματικά τόν παλιό κόσμο μέ ὅλα τά ἁμαρτωλά του στοιχεῖα καί νά παρουσιάσει ἕνα ἄλλο κόσμο πνευματικό  καί ἅγιο. Τόν καινούργιο αὐτό κόσμο παρουσιάζει ὁ ἅγιος Ἀντρέας μέσα ἀπό πράξεις, ὁράματα, προφητεῖες, θεοψίες. Ὁ παλιός κόσμος πού θριαμβεύει μέσα στά «δαιμονικά του στοιχεῖα», δέχεται τά σκληρά χτυπήματα τοῦ Ἁγίου Ἀντρέα τοῦ Σαλοῦ πού ἄξια πέρασε στό συναξάρι τῶν ἁγίων.

ΑΓΙΟΣ  ΑΡΣΕΝΙΟΣ Ο  ΚΑΠΠΑΔΟΚΗΣ

     Ξεχωριστή περίπτωση ἦταν στόν κόσμο τῶν Σαλῶν καί ὁ ἅγιος Ἀρσένιος ὁ Καππαδόκης Ὁ ἅγιος Ἀρσένιος γεννήθηκε τό 1840 στά Φάρασα τῆς Καππαδοκίας καί πέθανε τό 1924, ὅπως τό εἶχε προφητέψει ὁ ἴδιος, στήν Κέρκυρα, ὅπου εἶχε ἔρθει πρόσφυγας, μετά τή Μικρασιατική καταστροφή.   Ἦταν ἕνας ἰδιότυπος Ἅγιος, πνευματικός πατέρας ἔξι χριστιανικῶν χωριῶν καί πνευματικός πατέρας τοῦ μεγάλου ἁγιορείτη Πατέρα Παϊσίου, τοῦ ὁποίου οἴ πνευματικές ἱκανότητες εἶναι παγκοσμίως γνωστές.

     Εἶχε θαυμαστές θεραπευτικές ἱκανότητες καί ὅταν κάποιος ζητοῦσε τήν βοήθειά του δέν κοίταζε ποτέ ἄν εἶναι Τοῦρκος ἤ Ἕλληνας. Τό σπίτι του ἦταν ἕνα ἑτοιμόρροπο κτίσμα καί δίπλα εἶχε ἕνα ἄλλο μικρό ἀτομικό κελί, χωρίς πάτωμα, ἀλλά μέ χῶμα. Ἐκεῖ ἅπλωνε δύο σκεπάσματα καί ἔκανε τίς ὁλονύκτιες προσευχές του. Στό ἀνατολικό μέρος τοῦ κελιοῦ εἶχε ἕνα ράφι καί ἐπάνω ἕνα εἰκονοστάσι μέ ἀρκετές εἰκόνες. 

     Ὁ ἅγιος Ἀρσένιος, ἐπειδή εἶχε ἀποκτήσει μεγάλη φήμη γιά τίς θεραπευτικές καί τίς ἄλλες ἱκανότητές του, συχνά κατέφευγε στήν σαλοτητα γιατί ὅλα αὐτά τόν ἔφερναν σέ δύσκολη θέση, καθώς ἀπεχθανόταν τούς ἐπαίνους καί τίς εὐχαριστίες τῶν ἀνθρώπων πού εἶχε εὐεγερτήσει.

     Γιά νά μήν τόν χαρακτηρίζουν πρᾶο, ἔκανε συχνά τόν ὀργισμένο.  Γιά νά μήν φαίνεται πώς εἶναι ἐγκρατής καί νηστεύει, ἔκανε τόν γαστρίμαργο ἀλλά ποτέ δέν ἔτρωγε κρέας. Ὅταν τοῦ τό πρόσφεραν ὅμως, ἔλεγε μία εὐχή καί ἕνα εὐχαριστῶ καί ἔπαιρνε μία γεύση γιά νά μήν προσβάλει αὐτούς πού τόν τιμοῦσαν. Ἔφτανε στό σημεῖο ὅταν τόν ἀποκαλοῦσαν Ἅγιο, νά τούς ἀπαντᾶ: «Τό δικό σου τό σόι, δέν εἶναι σόι». Πολλές φορές ὅμως ὅταν πήγαινε νά κάνει τόν ὀργισμένο δέν τά κατάφερνε καλά, ἄν καί ἡ κορμοστασιά του, ὕψος 1,80, τοῦ ἔδινε τήν κατάλληλη ὄψη. Τότε ἔλεγε δῆθεν θυμωμένα τά ἑξῆς λόγια: «Νά, τέτοιος εἶμαι, δέν βλέπετε; Τί νομίζετε ὅτι εἶμαι, Ἅγιος;». Εἰδικά στίς γυναῖκες παρουσιαζόταν πιό αὐστηρός καί πιό ἰδιότροπος, γιατί αὐτές τόν εἶχαν σέ περισσότερη εὐλάβεια καί ἔκαναν σάν τρελές ποιά θά τόν πρωτοπεριποιηθεῖ καί θά τοῦ κουβαλήσει φαγητά.

     Ὅταν λοιπόν κάποια γυναῖκα τοῦ πήγαινε ὡραῖο φαγητό τῆς ἔλεγε ἀπότομα ὅτι εἶναι πολύ λίγο καί δέν τό δεχόταν. Ἄλλη φορά ἔλεγε πάλι ἀπότομα πώς δέν εἶναι καλομαγειρεμένο καί τήν ἔδιωχνε ξανά. Οἴ γυναῖκες τότε τά ἔχαναν ἀπό αὐτή τήν συμπεριφορά καί δέν ἔβγαζαν ἄκρη.

     Μία φορά χαρακτηριστικά μία Φαρασιώτισα τοῦ εἶχε στείλει ἕνα μικρό τσουκάλι φαγητό καί ὁ Ἅγιος μόλις τό εἶδε, εἶπε στό παιδί ποῦ τό ἔφερε: «-Τί εἶναι αὐτό;» « -Φαγητό, μοῦ τό ἔδωσε ἡ μάννα μου νά σᾶς τό φέρω», ἀπάντησε τό παιδί. Τότε ὁ ἅγιος μίλησε θυμωμένα: «-Νά πεῖς τή μάνα σου, τί νά μοῦ κάνει ἕνα μικρό τσουκάλι; Ἐγώ γιά νά χορτάσω θέλω ἑφτά τέτοια». Ὅταν πάλι τοῦ πήγαιναν μεγάλο τσουκάλι μέ φαγητό, ὁ Ἅγιος ἄνοιγε τό καπάκι δῆθεν γιά νά δεῖ ἄν ἦταν καλομεγειρεμένο καί ἀφοῦ σούφρωνε τά φρύδια του ἔλεγε πάλι ὀργισμένα: «-Τέτοιο φαγητό πού εἶναι νά τό πάρεις καί νά φύγεις καί νά τό φᾶς ἐσύ καί ἡ μάνα σου»!! 

     Ὁ ἅγιος ἔμεινε στήν ἱστορία γιά τά ὀνομαστά  του θαύματα  πού ἔκανε  καί στούς χριστιανούς ἀλλά καί στούς Τούρκους. Οἴ τελευταῖοι ὅταν τούς θεράπευε ἔσκυβαν καί τόν προσκυνοῦσαν παραδεχόμενοι τήν ἁγιότητά του, ἄν καί χριστιανός.

«Τώρα  πιά ὁ Χατζηεφέντης πατήρ Ἀρσένιος, δέν τρέχει μέ τά πόδια καί δέν λαχανιάζει γιά νά προλαβαίνει τούς ἀρρώστους νά τούς διαβάσει τήν ἀνάλογη εὐχή καί νά τούς θεραπεύσει ἀλλά περπατάει σάν Ἄγγελος ἀπό τήν μία ἄκρη τοῦ κόσμου στήν ἄλλη καί μπορεῖ νά προλαβαίνει ὅλους τους πιστούς πού τόν ἐπικαλοῦνται μέ εὐλάβεια»(τοῦ Πατρός Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου).

ΑΛΛΟΙ  ΣΑΛΟΙ

     Ἐκτός ἀπό αὐτούς τούς δύο πολύ γνωστούς Σαλούς, ἡ ἐκκλησία τιμᾶ σάν ἁγίους καί ἄλλους, ὅπως τήν Ὁσία Ἰσιδώρα τή Σαλή, ἀπό τούς πρώτους αἰῶνες τῆς ἐξάπλωσης τοῦ Χριστιανισμοῦ, πού ἔζησε στήν Αἴγυπτο, τήν ἁγία μάρτυρα Δόμνα ἀπό τή Νικομήδεια τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τόν ἅγιο Εὐφρόσυνο τόν μάγειρο, τόν ἅγιο Θεόδωρο τόν διά Χριστό Σαλό, τόν Μᾶρκο τόν Σαλό, τόν Σάββα τόν Βατοπεδινό ἀπό τή Θεσσαλονίκη, πού ἔζησε τόν δέκατο τρίτο αἰῶνα, τόν Ὅσιο Θεοδοῦλο τόν Κύπριο καί νεότερους, ὅπως τόν ἅγιο παπά Παναγή Μπασιά, τόν Κεφαλλονίτη(1801-1888), ἕναν μορφωμένο καί πολύγλωσσο  ἱερομόναχο.

     Ὁ ἅγιος Παναγῆς συνήθιζε νά μπαίνει στά καταστήματα καί νά ἀνοίγει μόνος του τά ταμεῖα, νά παίρνει τά χρήματα καί στή συνέχεια νά τά μοιράζει στούς φτωχούς.

     Τέλος τόν νεομάρτυρα τόν Ἀγγελή τόν Χῖο, πού κοιμήθηκε τό 1813. Τό ἰδιαίτερο στοιχείο μέ τόν Ἀγγελή τόν Χῖο ἦταν ὅτι διάλεξε σκόπιμα νά δεχτεῖ ὅλη τήν περιφρόνηση τῶν πιστῶν ἀφοῦ ὑποκρίθηκε τόν ἐξωμότη.    Ὅταν ἐξορίστηκε στή Χῖο συνήθιζε νά μπαίνει στίς ἐκκλησιές καί νά τίς καταβρέχει μέ τά δάκρυά του. Μία φορά ἕνας παπάς θύμωσε καί τόν ἔβγαλε ἔξω μέ ἀποτέλεσμα αὐτός νά τόν ἀπειλεῖ φωνάζοντας ὅτι θά τόν φονεύσει. Ὅταν ἦταν ὁ μῆνας τοῦ ραμαζανίου, (ὁ ἱερός μῆνας τῶν μουσουλμάνων), πῆγε καί κάθισε ἔξω ἀπό ἕνα τουρκικό σπίτ,ι ἄναψε τό τσιμποῦκι, ἔπινε νερό καί ἔλεγε ὅτι ἦταν χριστιανός καί θέλει νά μαρτυρήσει γιά τήν χριστιανική πίστη.

     Τότε ὁ Τοῦρκος οἰκοδεσπότης ὄρμισε κατ’ ἐπάνω του καί ἄρχισε νά τόν δέρνει ἀλύπητα ἀλλά ὁ Ἀγγελής ὄχι μόνο δέν ἔκανε νά φύγει, ἀλλά ἔμεινε μέ τό χαμόγελο νά τρώει τό ξύλο τοῦ Τούρκου. Χαρακτηριστικό εἶναι καί τό τέλος αὐτοῦ του ἁγίου. Κάποτε ζήτησε νά τοῦ φέρουν μία ὄρνιθα καί ὅταν τοῦ τήν ἔφεραν εἶπε: «-Ποιός εἶναι ἐπιτήδειος νά τῆς κόψει τό κεφάλι με τή μία;». Τότε πρόβαλε ἕνας νεαρός καί τῆς ἔκοψε τό κεφάλι. Ὁ Ἀγγελής πῆρε μέ τό ἕνα χέρι τό πτηνό καί μέ τό ἄλλο χέρι τό κομμένο κεφάλι, σήκωσε τά μάτια στόν οὐρανό καί εἶπε: «-Οὕτω Χριστέ μου νά χωριστεῖ καί τό ἰδικόν μου κεφάλι με τή μία ἀπό τό σῶμα μου». Καί ἡ διήγηση τελειώνει ὡς ἑξῆς: «…εὐθύς μέ τήν πρώτη ἀπετμήθη ἡ πάντιμος αὐτοῦ κεφαλή καί ἔλαβε τοῦ μαρτυρίου τόν στέφανον».

     Ἀλλά ὁ κατάλογος τῶν Σαλῶν ἁγίων, δηλαδή αὐτῶν πού διάλεγαν ἕνα ἰδιότυπο τρόπο ζωῆς κουβαλώντας πάνω τους τόν καθρέπτη τῆς ἀνθρώπινης ὑποκρισίας ἐνῷ μέ τήν «τρέλα» τούς προσπαθοῦσαν νά προσγειώσουν τούς ἀνθρώπους ἀπό τά μεγάλα σφάλματά τους εἶναι μεγάλος. 

     Στήν ἱστορία τῆς εὐρύτερης ἀνατολικῆς ἐκκλησίας ἀναφέρονται πολλοί Σαλοί, ὅπως ὁ Συμεών ἀπό τήν Ἔδεσσα τῆς Συρίας, ἐπί αὐτοκράτορα Ἰουστινιανού, ὁ Μᾶρκος ὁ Σαλός στήν Ἀλεξάνδρεια πού ἔζησε τόν 6ο αἰῶνα, ὁ ἅγιος Σερραπίων ὁ Σινδονίτης (πῆρε τό ὄνομα σινδονίτης ἐπειδή ἡ μοναδική του περιουσία ἦταν ἕνα σεντόνι), ὁ Θωμάς ὁ Σαλός ἀπό τήν Ἀντιόχεια τῆς Συρίας, ὁ ὅσιος Θεοδόσιος ὁ Κύπριος κ.α.

     Χαρακτηριστικό εἶναι καί τό παρακάτω συγκλονιστικό παράδειγμα σαλότητας πού διηγεῖται ὁ Ἰωάννης τῆς Ἐφέσου. Συνέβη στήν πόλη Ἀμίδα τῆς Μεσοποταμίας περίπου τό 541 μ.Χ. μέ πρωταγωνιστές ἕνα νεαρό ζευγάρι, τόν Θεόφιλο καί τήν Μαρία, πού κατάγονταν ἀπό τήν Ἀντιόχεια τῆς Συρίας. Ὁ Θεόφιλος προσποιοῦνταν τόν μῖμο καί ἡ Μαρία τήν πόρνη καί γύριζαν στήν πόλη κοροϊδεύοντας τόν κόσμο καί κάνοντας χοντρά ἀστεία. Στή διήγησή του ὁ Ἰωάννης γράφει πολλά κολακευτικά λόγια γιά τό ὡραῖο παρουσιαστικό καί τήν ἑλκυστική τους φυσιογνωμία. Καί ἐνῷ τήν ἡμέρα ἔπαιζαν μέ τόν κόσμο, τίς νύχτες ἀνέβαιναν κρυφά στό τεῖχος τῆς πόλεως καί προσεύχονταν μέ τό πρόσωπο πρός τήν Ἀνατολή καί τά χέρια τεντωμένα σέ σχῆμα σταυροῦ. Ὅταν τό μυστικό τους ἔγινε τελικά γνωστό, ἐξαφανίστηκαν ἀπό τήν πόλη. Ὁ Ἰωάννης τῆς Ἀμίδας τούς ὀνομάζει ἁγίους καί μεγάλους ἀγγέλους τοῦ Θεοῦ.

Η σωτηρία διά της απώλειας Αγίου Λουκά Κριμαίας

Αγίου Λουκά Κριμαίας
«Ος γαρ αν θέλει την ψυχήν αυτού σώσαι, αποτελέσει αυτήν• ος δ’ αν απολέση την εαυτού ψυχήν ένεκεν εμού και του ευαγγελίου, ούτος σώσει αυτήν».
Ω, Κύριέ μου! Είναι πολύ σημαντικός αυτός ο λόγος σου και έχει μεγάλο βάθος. Είναι πολύ σημαντικό για μας να καταλάβουμε το βάθος του λόγου αυτού! Τα λόγια Σου σε πολλούς δημιουργούν σύγχυση και προκαλούν απορία. Τι σημαίνει αυτό που λέει ο Κύριος Ιησούς Χριστός, ότι πρέπει να χάσουμε τη ψυχή μας. Εμείς θέλουμε
να την σώσουμε και Αυτός μας λέει να την χάσουμε. Και μάλιστα να χάσουμε την ψυχή μας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να την σώσουμε, αυτό ακριβώς λέει ο λόγος Του. Και πως να το καταλάβουμε; Αυτό πρέπει να σας εξηγήσω για να διαλύσω τις απορίες σας.

Τι είναι η ανθρώπινη ψυχή; Η ψυχή μας είναι το σύνολο των αισθήσεων, των επιδιώξεων και των επιθυμιών μας, των αντιλήψεων και προσλήψεων από τον εξωτερικό και τον εσωτερικό κόσμο. Το περιεχόμενο της ψυχής του κάθε ανθρώπου είναι διαφορετικό. Όλοι σας γνωρίζετε πόσο διαφορετικές είναι οι σκέψεις, οι επιθυμίες και οι επιδιώξεις της κάθε ανθρώπινης ψυχής.

Πολύ συχνά αυτές οι επιδιώξεις και οι επιθυμίες είναι ακάθαρτες και ανώμαλες. Η ψυχή ενός ανθρώπου που μπορεί να είναι γεμάτη από ψέμα, υπερηφάνεια, εγωισμό, αυτοέπαινο, λαιμαργία, πορνεία ή ακόμα και να έχει τάση να κλέβει και να φονεύει τον πλησίον. Μία τέτοια ψυχή είναι βδέλυγμα ενώπιον του Θεού. Αυτή μοιάζει με τον τόπο που πετάνε τις ακαθαρσίες, ο οποίος είναι γεμάτος απαίσια σκουλήκια. Μια τέτοια ψυχή είναι σαπρή και δεν είναι άξια του ελέους του Θεού.

Τελικά θέλουμε κάτι από τον Χριστό ή θέλουμε τον ίδιο τον Χριστό;

Επισκόπου Anthony Bloom

Ο Θεός είναι διατεθειμένος να μείνη τελείως έξω από την ζωήμας, είναι έτοιμος να το σηκώση αυτό σαν ένα σταυρό, αλλά δεν είναι καθόλου διατεθειμένος να γίνη απλώς ένα μέρος της ζωής μας.
Έτσι όταν σκεπτόμαστε την απουσία του Θεού, δεν αξίζει να ερωτήσουμε τον εαυτό μας: ποιος φταίει γι’ αυτό;
Πάντοτε αποδίδουμε την ενοχή στον Θεό, πάντοτε κατηγορούμε Εκείνον, είτε κατ’ ευθείαν, είτε μπροστά στους ανθρώπους, ότι είναι απών, ότι ποτέ δεν είναι παρών όταν Τον χρειαζόμαστε, ποτέ δεν ανταποκρίνεται οσάκις καταφεύγουμε σ’ Αυτόν.
Είναι στιγμές που είμαστε περισσότερο «ευσεβείς» και λέμε ευλαβικά: «ο Θεός δοκιμάζει την υπομονή μου, την πίστη μου, την ταπείνωσί μου». Βρίσκομε ένα σωρό τρόπους για να μεταβάλουμε την εναντίον μας κρίσι του Θεού σε έπαινό μας. Είμαστε τόσο υπομονετικοί ώστε μπορούμε να υποφέρουμε ακόμα και τον Θεό!
Όταν πάμε να προσευχηθούμε όλες τις φορές θέλουμε ΚΑΤΙ από Εκείνον και καθόλου ΕΚΕΙΝΟΝ. Μπορεί αυτό να λεχθεί σχέση; Συμπεριφερόμαστε με τον τρόπο αυτόν στους φίλους μας; Αποβλέπουμε κυρίως σ’ αυτό που η φιλία μπορεί να μας δώση ή αγαπάμε τον φίλο; Συμβαίνει το ίδιο στις σχέσεις μας με τον Θεό;

Ας σκεφθούμε τις προσευχές μας, τις δικές σας και τις δικές μου. Σκεφθήτε την θέρμη, το βάθος και την έντασι που έχει η προσευχή σας, όταν αφορά κάποιον που αγαπάτε, ή κάτι που έχει σημασία για την ζωή σας. Τότε η καρδιά σας είναι ανοιχτή, όλος ο εσωτερικός σας εαυτός είναι προσηλωμένος στην προσευχή. Μήπως αυτό σημαίνει ότι ο Θεός έχει κάποια σημασία για σας; ΌΧΙ, καθόλου! Απλώς σημαίνει ότι το θέμα της προσευχής σας απασχολεί.
Όταν κάνετε την γεμάτη πάθος, βαθειά και έντονη προσευχή, την σχετική με το αγαπώμενο πρόσωπο, ή την κατάστασι που σας στεναχωρεί και μετά στραφήτε στο επόμενο αίτημα, που δεν σας απασχολεί και πολύ και ξαφνικά παγώση η διάθεσί σας, τι άλλξε; «Ψυχράθηκε» μήπως ο Θεός; Ή έχει «απομακρυνθεί»; Όχι ασφαλώς. Αυτό σημαίνει ότι όλη η έξαρσι, όλη η έντασι της προσευχής σας δεν γεννήθηκε από την παρουσία του Θεού, ούτε από την προς Αυτόν πίστι σας, την σφοδρή γι’ Αυτόν αγάπη, από την αίσθησι της παρουσίας Του. Αλλά γεννήθηκε, μόνο και μόνο, από την ανησυχία σας για κείνο το πρόσωπο ή για κείνη την υπόθεσι, και όχι για τον Θεό.
Γιατί λοιπόν μας εκπλήττει το γεγονός ότι αυτή η απουσία του Θεού μας πλήττει; Εμείς είμαστε εκείνοι που απουσιάζουμε, εμείς γινόμαστε ψυχροί, αφού δεν μας ενδιαφέρει πλέον ο Θεός. Γιατί; Διότι ο Θεός δεν έχει τόσο σημασία για εμάς.
Υπάρχουν επίσης και άλλες περιπτώσεις που ο Θεός είναι «απών». Εφόσον εμείς είμαστε πραγματικοί, δηλαδή είμαστε, αληθινά, ο εαυτός μας, ο Θεός μπορεί να είναι παρών και να κάνη κάτι για εμάς. Αλλά από την στιγμή που προσπαθούμε να γίνουμε ότι στην ουσία δεν είμαστε, τότε δεν μένει τίποτε να πούμε ή να έχουμε. Γινόμαστε μία φανταστική προσωπικότης, μία ανειλικρινής παρουσία, και την παρουσία αυτήν δεν μπορεί να την πλησιάσει ο Θεός.

Η σπουδαιότητα του Αγιορείτικου Μοναχισμού για τη ζωή της Εκκλησίας.

Γεώργιος Μαντζαρίδης, Ομοτ. Καθηγητής Παν/μιου Θεσ/νίκης

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’70 η Αθωνική Πολιτεία παρουσιάζει μια σταθερή αύξηση όχι μόνο του πληθυσμού της, αλλά και όλων εκείνων των μεγεθών που στοιχειοθετούν την ανάκαμψη μιας κοινωνίας. Βέβαια η ιδιαιτερότητα της κοινωνίας αυτής δεν επιτρέπει την αξιολόγησή της με τα συμβατικά στατιστικά στοιχεία, που χρησιμοποιούνται στις κοσμικές κοινωνίες. Άλλωστε και στις κοινωνίες αυτές η στατιστική προσέγγιση πνευματικών παραμέτρων, όπως είναι η θρησκευτικότητα, είναι τελείως συμβατική. Το βάθος της εσωτερικής ζωής του ανθρώπου, και ιδιαίτερα του μοναχού, παραμένει απρόσιτο στην κοινωνιολογική έρευνα. Επειδή όμως και τα στατιστικά στοιχεία έχουν κάποια ενδεικτική σημασία, δεν πρέπει να θεωρείται τελείως περιττή η χρησιμοποίηση τους.

Μετά από μια ακατάσχετη συρρίκνωση του αγιορείτικου μοναχισμού, που άρχισε κυρίως από την περίοδο του μεσοπολέμου και κορυφώθηκε στις δύο πρώτες δεκαετίες μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, το 1972 για πρώτη φορά ο αριθμός των μοναχών δεν μειώθηκε αλλά αυξήθηκε κατά μία μονάδα σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Έτσι, ενώ το 1971 οι μοναχοί του Αγίου Όρους ήταν 1.145, το 1972 έγιναν 1.146.

Η φαινομενικά ανεπαίσθητη αλλά ουσιαστικά σημαδιακή αυτή αύξηση του αριθμού των αγιορειτών μοναχών συνεχίζεται αδιάκοπη ως σήμερα. Περιοδικές παλινδρομήσεις, που σημειώθηκαν κατά την ανοδική αυτή πορεία, οφείλονται στον υψηλό δείκτη θνησιμότητας, που παρουσίαζε ο γερασμένος τότε πληθυσμός της Αθωνικής πολιτείας. Έτσι από το 1972 ως το 1992, που πραγματοποιήσαμε και την τελευταία καταμέτρηση, 935 νέοι μοναχοί προσήλθαν στο Αγιον Όρος. Με άλλα λόγια, κατά την περίοδο αυτή (1972 – 1992) προσέρχονται στο Αγιον Όρος κατά μέσο όρο 47 νέοι μοναχοί τον χρόνο, δηλαδή ποσοστό 3,5 % του συνόλου των μοναχών. Αν ληφθεί υπόψη ότι οι γεννήσεις νέων ατόμων στην Ελλάδα, που αντιστοιχούν στις προσελεύσεις των νέων μοναχών στο Αγιον Όρος, είναι της τάξεως του 1 % περίπου γίνεται φανερό ότι το ποσοστό που παρουσιάζεται στο Αγιον Όρος είναι υψηλό. Αν πάλι η αύξηση που σημειώθηκε στον αριθμό των μοναχών του Αγίου Όρους από το 1972 ως το 1992 δεν είναι εντυπωσιακή, (ανέρχεται σε 191 πρόσωπα), αυτό οφείλεται στο υψηλό ποσοστό θνησιμότητας, που ήταν φυσικό να παρουσιάζει ο γηραιότερος πληθυσμός του. Ήδη όμως η συντριπτική πλειοψηφία των αγιορειτών μοναχών απαρτίζεται από νέους, που προσήλθαν κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες. Το φαινόμενο αυτό μείωσε τον μέσο όρο ηλικίας των αγιορειτών μοναχών στα 50 περίπου χρόνια και αποκατέστησε την πυραμίδα ηλικιών των αγιορειτών μοναχών σε απόλυτα ικανοποιητική θέση. Εξάλλου το μορφωτικό επίπεδο των μοναχών βρίσκεται σε σαφώς υψηλότερη βαθμίδα από τον μέσο όρο μορφώσεως του ελληνικού πληθυσμού. Σήμερα προσέρχονται για να μονάσουν στο Αγιον Όρος πολλοί πτυχιούχοι ανωτέρων και ανωτάτων σχολών από διάφορους επιστημονικούς κλάδους. Ενδεικτικά σημειώνουμε ότι, ενώ κατά την πενταετία 1960-64 είχαν προσέλθει 3 μόνο πτυχιούχοι ανωτάτων σχολών στο Άγιον Όρος (ποσοστό 2,8 %), σήμερα το ποσοστό των πτυχιούχων στο σύνολο του Αγίου Όρους φτάνει το 20 %. Από αυτούς οι μισοί περίπου έχουν πτυχίο Θεολογίας, ενώ οι υπόλοιποι διαθέτουν πτυχία άλλων πανεπιστημιακών σχολών. Το ποσοστό εκείνων που δεν τελείωσαν το δημοτικό περιορίζεται στο 2%.

Από άποψη οργανώσεως της μοναχικής ζωής το Άγιον Όρος παρουσίασε κατά την τελευταία περίοδο ραγδαίες εξελίξεις. Ως αυθεντικό σύστημα για την οργάνωση της ομαδικής ζωής των μοναχών αναγνωρίζεται γενικά το κοινοβιακό. Το σύστημα αυτό απορρίπτει την ατομική ιδιοκτησία, και με την κοινή διατροφή και διαβίωση καλλιεργεί την ενότητα των μοναχών. Παραφθορά του κοινοβιακού συστήματος είναι το ιδιόρρυθμο. Το σύστημα αυτό, που επικράτησε σε κρίσιμες καμπές της ιστορίας του μοναχισμού, επιτρέπει την ατομική ιδιοκτησία και συντελεί στη διαφοροποίηση των μελών της μοναχικής κοινότητας. Καμία από τις είκοσι ιερές μονές που υπάρχουν σήμερα στο Άγιον Όρος δεν έμεινε χωρίς να περάσει για ένα μικρότερο ή μεγαλύτερο διάστημα από τη φάση της ιδιορρυθμίας. Η φάση όμως αυτή δεν αναγνωρίζεται ως κανονική. Γι’ αυτό και ο καταστατικός χάρτης του Αγίου Όρους απαγορεύει τη μετατροπή κοινοβιακής μονής σε ιδιόρρυθμη, ενώ επιτρέπει τη μετατροπή ιδιόρρυθμης μονής σε κοινοβιακή (Άρθρο 85). Πριν μια εικοσιπενταετία στο Άγιον Όρος 9 από 20 ιερές μονές ήταν ιδιόρρυθμες. Σήμερα όλες είναι κοινοβιακές. Τέλος πρέπει να σημειωθεί ότι στο Άγιον Όρος σήμερα δεν εκπροσωπούνται μόνο οι παραδοσιακά ορθόδοξες χώρες (Ελλάδα, Ρωσία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Σερβία, Γεωργία), αλλά και πολλοί άλλοι λαοί από ολόκληρο τον κόσμο με ορθόδοξα μέλη τους. Έτσι ο μοναχισμός του Αγίου Όρους έχει πραγματικά οικουμενικό χαρακτήρα. Η διατήρηση και περαιτέρω ενίσχυση του οικουμενικού αυτού χαρακτήρα της Αθωνικής πολιτείας έχει κεφαλαιώδη σπουδαιότητα όχι μόνο για το μοναχισμό, αλλά και για ολόκληρη την Εκκλησία. Εντοπίζοντας ήδη τις πραγματικές και τις συμβολικές επιδράσεις του αγιορείτικου μοναχισμού στη ζωή της Εκκλησίας σημειώνουμε τα εξής:

1. Η ύπαρξη μιας ζωντανής μοναστικής κοινωνίας έχει κεφαλαιώδη σπουδαιότητα για την Εκκλησία. Συνιστά πολύτιμο πνευματικό κεφάλαιο για την πνευματική και θεσμική παρουσία της μέσα στην ιστορία. Ο μοναχισμός είναι το προκεχωρημένο φυλάκιο και ο ευαίσθητος δέκτης της Εκκλησίας, που μπορεί να επισημαίνει και να αποκρούει κινδύνους που την απειλούν. Η ιστορία της Εκκλησίας βεβαιώνει την οργανική σχέση του μοναχισμού με την κοινωνία των πιστών που ζει στον κόσμο. Το πνεύμα του μοναχισμού αποτελεί ουσιώδες στοιχείο για τη διατήρηση της χαρισματικής ζωής της Εκκλησίας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα, όταν οι ανάγκες της ιστορικής επιβιώσεως ή οι σκοπιμότητες της κοινωνικής παρουσίας της φορτίζουν υπερβολικά τη θεσμική διάστασή της και φαλκιδεύουν το έργο της. Ο αγιορείτικος μοναχισμός στήριξε την Εκκλησία, τροφοδότησε την πνευματική ζωή της, συνέβαλε στη διαχρονική ενότητά της και πρόσφερε πλήθος οσίων, μαρτύρων, ποιμένων και διδασκάλων. Μεγάλες πνευματικές φυσιογνωμίες, όπως οι άγιοι Γρηγόριος ο Παλαμάς, Κοσμάς ο Αιτωλός, Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο Γέροντας Πορφύριος, ο Γέροντας Παΐσιος, αλλά και ευρύτερα πνευματικά ρεύματα που καλλιεργήθηκαν εκεί, στήριξαν, πλούτισαν και ανανέωσαν τη ζωή της Εκκλησίας σε κρίσιμες καμπές της ιστορίας της.

2. Ο μοναχισμός παρουσιάστηκε στη ζωή της Εκκλησίας ως οργανική έκφραση της ζωής της. Ιδιαίτερα στην Ορθόδοξη Εκκλησία, όπου ο μοναχισμός δεν είναι οργανωτικός (instrumental), αλλά εκφραστικός (expressive), η παρουσία του έχει βασική πνευματική και θεολογική σπουδαιότητα. Στα πλαίσια του μοναχισμού καλλιεργείται πρωτίστως η εσωτερική ζωή της Εκκλησίας: Ότι είναι δύσκολο ή και αδύνατο να επιδιώξει και να κατορθώσει η Εκκλησία στον κόσμο, το επιδιώκει και συχνά το κατορθώνει ο μοναχισμός. Η προσευχή, η άσκηση, η καταπολέμηση των παθών, η καλλιέργεια των αρετών, η μυστική εμπειρία, που αποτελούν βασικά συστατικά της ορθόδοξης ζωής, ευδοκιμούν πρωτίστως στα μοναστήρια. Η φυγή από τον κόσμο δεν έχει ως στόχο την άρνηση των κοινωνικών σχέσεων, αλλά και την υπαγωγή τους στην κοινωνία με τον Θεό. Με την έννοια αυτή ο μοναχισμός, και ειδικότερα η Αθωνική πολιτεία, αποτελεί ένα είδος «αντικοινωνίας», η οποία, χωρίς να έχει την έννοια της αντιθέσεως προς την κοσμική και πολύ περισσότερο προς την εκκλησιαστική κοινωνία, προσφέρει μια κατά το δυνατό ελεύθερη και αδέσμευτη από τις κοσμικές συμβατότητες ανάπτυξη του ανθρώπου ως προσώπου και ως κοινωνικού όντος. Ταυτόχρονα το αυτοδιοίκητο, το οποίο αναγνώριζαν πάντοτε οι εκκλησιαστικές αρχές και η Ελληνική πολιτεία στο Άγιον Όρος, περιφρουρεί και βεβαιώνει την ελευθερία στο σώμα της Εκκλησίας.

3. Η σιωπή, η εσωστρέφεια και η ασκητική διαβίωση των μοναχών αποτελούν ουσιώδες αντίβαρο στην εξωστρέφεια, τον ευδαιμονισμό και την καταναλωτική μανία της σύγχρονης κοινωνίας. Αλλά και από την άλλη πλευρά η προσωπική επικοινωνία μοναχών με τις χιλιάδες των επισκεπτών, που κατακλύζουν κάθε χρόνο το Άγιον Όρος, οι ομιλίες τους σε τακτές ή έκτακτες επισκέψεις στον κόσμο, τα περιοδικά ή έκτακτα δημοσιεύματα, και περισσότερο ακόμα η εξατομικευμένη πνευματική καθοδήγηση και η εξομολόγηση επηρεάζουν έντονα την πνευματική ζωή των πιστών. Σ’ αυτό συντελεί και η ιδιαίτερη εμπιστοσύνη, που τρέφει ο κόσμος στους πνευματικούς των μονών και κυρίως στους αγιορείτες. Άνθρωποι, που για ποικίλους λόγους δεν καταφεύγουν σε κοσμικούς κληρικούς, προσεγγίζουν και συζητούν τα προβλήματά τους με πατέρες του Αγίου Όρους. Έτσι ενισχύεται και διευρύνεται το έργο της Εκκλησίας. Η προσέλευση των νέων στο Άγιον Όρος, ιδιαίτερα κατά την περίοδο των σχολικών διακοπών, είναι εντυπωσιακή. Πολλοί προσεγγίζουν εκεί την Εκκλησία, και εξακολουθούν να διατηρούν τη σχέση τους με αυτήν, όταν επιστρέφουν στον κόσμο. Ακόμα δεν πρέπει να παραληφθεί και η επιτυχής αντιμετώπιση πολλών παθολογικών ατόμων (ιδιαίτερα ναρκομανών) σε ιερές μονές του Αγίου Όρους, που προσδίδει μια νέα διάσταση στο ποιμαντικό έργο της Εκκλησίας. Αλλά και οι ίδιοι οι ποιμένες της Εκκλησίας βρίσκουν συχνά στο Άγιον Όρος τις δυνατότητες περισυλλογής και πνευματικού ανεφοδιασμού για το έργο τους.

4. Τέλος η παρουσία του αγιορείτικου μοναχισμού καθεαυτή, έχει βαρύνουσα σπουδαιότητα για την προσήλωση στην εκκλησιαστική παράδοση. Είναι γνωστό από την ιστορία της Εκκλησίας ότι ο μοναχισμός άσκησε σε πολλές περιπτώσεις κριτικό έλεγχο ή παρενέβη διορθωτικά σε περιπτώσεις προσβολής ή παραφθοράς της εκκλησιαστικής παραδόσεως. Ειδικότερα από την ιστορία του αγιορείτικου μοναχισμού μπορεί να σημειωθεί η ησυχαστική κίνηση του δέκατου τέταρτου αιώνα και η κίνηση των Κολλυβάδων του δέκατου όγδοου και δέκατου ένατου αιώνα, που ανανέωσαν αντίστοιχα την εμπειρική θεολογία και τη λειτουργική ζωή της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Από την άλλη βέβαια πλευρά και ο ίδιος ο μοναχισμός διατρέχει πάντοτε τον κίνδυνο της διολισθήσεως σε στείρο συντηρητισμό, που παρεμποδίζει την ομαλή πορεία της ζωής της Εκκλησίας. Αν δεν υπάρχει ζωντανή πνευματική ζωή, ακολουθεί αναπόφευκτα η τυπολατρία ή η πνευματική αποχαλίνωση. Γι’ αυτό ένας αυθεντικός μοναχισμός αποτελεί πάντοτε πολύτιμο παράγοντα της εκκλησιαστικής ζωής. Μπορεί να προφυλάσσει από εκτροπές και να διατηρεί λεπτές ισορροπίες. Χαρακτηριστική είναι η στάση του Αγίου Όρους απέναντι στο ημερολογιακό ζήτημα, που προκάλεσε το παλαιοημερολογιτικό σχίσμα στην Εκκλησία της Ελλάδος. Εκτός από τις περιπτώσεις των λεγομένων ζηλωτών, που εξαιτίας της αλλαγής του ημερολογίου αποσχίστηκαν από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Εκκλησία της Ελλάδος, η Αθωνική πολιτεία στο σύνολό της ακολούθησε το παλαιό ημερολόγιο, αλλά διατήρησε την κοινωνία της με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Εκκλησία της Ελλάδος, που επίσης υιοθέτησε το Γρηγοριανό ημερολόγιο, γιατί θεώρησε το θέμα αυτό δευτερεύον και μη δογματικό. Μαζί όμως με την πραγματική υπάρχει και η συμβολική επίδραση του Αγίου Όρους, που δεν πρέπει να θεωρείται δευτερεύουσα ούτε λιγότερο σημαντική. Σχετικά με αυτήν μπορούμε να σημειώσουμε τα εξής:

1. Η μοναστική πολιτεία του Αγίου Όρους είναι η αρχαιότερη υπαρκτή δημοκρατία του κόσμου. Σ’ αυτήν εκπροσωπείται ολόκληρος ο ορθόδοξος κόσμος και συνοψίζονται οι διάφορες μορφές, που προσέλαβε στην ιστορία του ο ορθόδοξος μοναχισμός. Με το διαχρονικό χαρακτήρα και την οικουμενική σύνθεσή του το Άγιον Όρος αποτελεί το σύμβολο της ενότητας και της πολυμορφίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ταυτόχρονα αποτελεί μια ζωντανή παρουσία του πολιτισμού που διαμορφώθηκε με την επίδραση της Ορθοδοξίας μέσα στην πορεία της ιστορίας. Το Άγιον Όρος διατηρεί ζωντανό το Βυζάντιο στις μέρες μας. Και αυτό επιτρέπει τη θεώρηση του σύγχρονου πολιτισμού από μιαν άλλη οπτική γωνία. Ειδικότερα το κοινόβιο των μοναχών αποτελούσε, και δεν παύει ν’ αποτελεί για την Ορθοδοξία, το ιδεώδες της εκκλησιαστικής αλλά και της κοινωνικής ζωής. Γι’ αυτό άλλωστε και το κοινοβιακό πνεύμα δεν χαρακτήριζε μόνο τη μοναχική, αλλά και την κοινωνική ζωή των Ορθοδόξων.

2. Η παρουσία χαρισματικών προσώπων, με αναμφισβήτητη ασκητική και οσιακή ζωή, αισθητοποιεί την ενεργό παρουσία του Θεού στον κόσμο. Ιδιαίτερα στην εποχή μας, που αμφισβητούνται και γκρεμίζονται τα πάντα, τα πρόσωπα αυτά προβάλλουν ως σύμβολα και δείκτες της πνευματικής ζωής. Λόγια ή πράξεις τους κυκλοφορούν ευρύτατα μεταξύ των πιστών, που τους αναγνωρίζουν ως πνευματικές αυθεντίες. Βέβαια κι εδώ δεν παύουν να υπάρχουν οι υπερβολές και οι ακρότητες εκ μέρους των πιστών. Αναμφισβήτητο όμως είναι ότι η επίδραση των ανθρώπων αυτών μέσα στο πλήρωμα της Εκκλησίας είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνην που ασκούν οι θεολόγοι ή και ολόκληρη η εκκλησιαστική ιεραρχία. Εξάλλου η παρουσία τους βεβαιώνει την παρουσία της ίδιας της Εκκλησίας, γιατί η Ορθόδοξη Εκκλησία τοποθετεί την ταυτότητά της στην παρουσία των αγίων. Εφόσον υπάρχουν άγιοι, υπάρχει και η Εκκλησία.

3. Το Άγιον Όρος είναι σύμβολο αυταπαρνήσεως, μετάνοιας, αυτογνωσίας, προσευχής και εμπιστοσύνης στον Θεό. Η κυριότερη διάθεση των μοναχών του Αγίου Όρους είναι η εμπιστοσύνη στον Θεό. Και η σπουδαιότερη και διαρκέστερη απασχόλησή τους είναι η προσευχή, η οποία επεκτείνεται και πέρα από τις τακτές ώρες, για να προσλάβει τη μορφή της αδιάλειπτης προσευχής. Στον τόπο αυτό διατηρούνται ακέραιοι οι στόχοι της ζωής της Εκκλησίας, ενώ οι στόχοι της σύγχρονης κοινωνίας, όπως είναι η οικονομική ανάπτυξη και η κατανάλωση, δεν έχουν καμιά σημαντική θέση.

Έτσι η Αθωνική πολιτεία προβάλλει ως πρότυπη χριστιανική κοινωνία. Οι εντολές του Χριστού δεν απωθούνται σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά λειτουργούν ως ρυθμιστικοί παράγοντες της καθημερινής ζωής. Αυτό πλουτίζει τη συνείδηση της Εκκλησίας με μια επίλεκτη κοινωνία, που ενστερνίζεται με συνέπεια την υπόθεση της πίστεως. Η σημασία του φαινομένου αυτού γίνεται πιο σημαντική, όταν διαπιστώνεται ότι τα πρόσωπα που εντάσσονται στην κοινωνία αυτή δεν προέρχονται από τα περιθώρια της κοινωνικής ζωής, αλλά έχουν διαρκώς υψηλότερη κοινωνική προέλευση.

Το Άγιον Όρος είναι το σύμβολο της απαρνήσεως του κόσμου. Και η απάρνηση του κόσμου είναι μια εμπειρία θανάτου. Η εμπειρία αυτή γίνεται αποδεκτή, για να καταστεί δυνατή η πείρα της αναστάσεως από την παρούσα ζωή. Έτσι στο Άγιον Όρος, όπως και ευρύτερα στο μοναχισμό, εκφράζεται η κατάφαση στην κοινή ανθρώπινη μοίρα, τον θάνατο, που αποτελεί και τη μοναδική προϋπόθεση για τη βίωση της αληθινής ελευθερίας. Μία κατάφαση, που γίνεται δυνατή με την προσήλωση σε μία ζωή ισχυρότερη από τον θάνατο στη ζωή της πίστεως τον Χριστό.

Συνοπτικά μπορεί να λεχθεί ότι το Άγιον Όρος, όπως και ευρύτερα ο μοναχισμός, λειτουργεί ως προφυλακή της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Καλλιεργεί την εσωτερική ζωή και το ασκητικό φρόνημά της. Αναχαιτίζει την υπερβολική εξωστρέφεια και τον ευδαιμονισμό που εμφανίζονται στα μέλη της, ιδιαίτερα μέσα στη σύγχρονη κοινωνία, και περιφρουρεί τη διαχρονική παράδοσή της. Ταυτόχρονα σε συμβολικό επίπεδο προβάλλει το κοινοβιακό πνεύμα της Ορθοδοξίας, αισθητοποιεί τη ζωντανή παρουσία του Θεού στον κόσμο, επισημαίνει τον ασυμβίβαστο χαρακτήρα της χριστιανικής ζωής και υπογραμμίζει την απεριόριστη ελευθερία του ανθρώπινου προσώπου. Η παρουσία του αγιορείτικου μοναχισμού αποκτά ιδιαίτερη σπουδαιότητα και ευρύτερες προοπτικές μέσα στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Ο αγιορείτικος μοναχισμός με την πολυεθνική του προέλευση και την υπερχιλιετή ιστορία του ενσαρκώνει την «παγχρονική και οικουμενική καθολικότητα της Εκκλησίας». Το Άγιον Όρος είναι η κιβωτός, όπου βρίσκει ο σύγχρονος Ευρωπαίος την πνευματική παρακαταθήκη, που αποτελεί τη βάση της θρησκευτικής και πολιτιστικής του παραδόσεως. Είναι η «στάμνος» με το μάννα που μπορεί να χορτάσει την πνευματική του πείνα. Πρωτίστως όμως το Άγιον Όρος είναι ο τόπος, όπου προσεγγίζεται η πραγματική έννοια του προσώπου και της προσωπικής κοινωνίας, που κάνει δυνατή την υπέρβαση της διπολικότητας μεταξύ του ατομοκεντρικού καπιταλισμού και του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού.

Ιωάννης Κορναράκης: Το Νηπτικό Έλεος του Καλού Σαμαρείτη

Ας αρχίσουμε από την γνωστή σε όλους παραβολή του καλού Σαμαρείτου (Λουκ. 10, 33-37).

Σε κάποιο σημείο του δρόμου από Ιερουσαλήμ εις Ιεριχώ, κάποιος άνθρωπος έγινε στόχος σκληρόκαρδων ληστών, οι οποίοι αφού τον λήστευσαν, τον άφησαν ημιθανή τυγχάνοντα, μισοπεθαμένο! Καταπληγωμένο και εμφανώς θανάσιμα κακοποιημένο.

Ο πρώτος περαστικός που έτυχε να ιδεί το τραγικό για τον συνάνθρωπό του αυτό γεγονός, ήταν ένας ιερέας. Τον είδε, ποιος ξέρει τι σκέφθηκε και συναισθάνθηκε. Πάντως τον είδε και αντιπαρήλθεν! Έφυγε. Τακτοποιημένος ίσως με τον εαυτό του, αφού η συνείδησή του δεν λειτούργησε ιερατικά, για να αντιμετωπίσει φιλάνθρωπα τον τραγικό αυτόν άνθρωπο!

Το ίδιο έκανε κι ένας ακόμα άνθρωπος, λευΐτης, υπηρέτης και λειτουργός του ναού του Θεού. Ελθών και ιδών αντιπαρήλθεν. Δηλαδή ο δεύτερος αυτός περαστικός άνθρωπος, μπροστά από τον μισοπεθαμένο συνάνθρωπό του, δεν πέρασε βιαστικός όπως ο ιερέας, αλλά πλησίασε, είδε την τραγική του κατάσταση και συνέχισε ήσυχος και αδιάφορος τον δρόμο του προς τον προορισμό του.

Αλλά αμέσως έφθασε κοντά στο τραγικό θύμα των ληστών ένας Σαμαρείτης. Ένας ξένος, από άλλη περιοχή, στην οποία οι Ιουδαίοι δεν ήταν συμπαθείς και αποδεκτοί, αφού τους χώριζαν θρησκευτικές διαφορές με τους Σαμαρείτες. Κι όμως αυτός ο ξένος και αλλόθρησκος, ιδών αυτόν εσπλαγχνίσθη! Τον λυπήθηκε, τον περιέθαλψε πρόχειρα και τον μετέφερε στο πιο κοντινό πανδοχείο. Φρόντισε να μη του λείψει τίποτε και πλήρωσε χρήματα για τη φιλοξενία του στο πανδοχείο.

Εάν ο Σαμαρείτης, ο ευεργέτης του Ιουδαίου ο οποίος κακοποιήθηκε θανάσιμα από ληστές συμπατριώτες του, έδειχνε την ίδια συμπεριφορά ασπλαγχνίας και ψυχρότητος που έδειξαν οι συμπατριώτες τού θύματος ιερείς, θα ήταν πλήρως δικαιολογημένος. Γιατί άραγε;

Όταν ο Ιησούς σε κάποια οδοιπορία του προχώρησε, πέρα από τα όρια της Ιουδαίας και μπήκε στην περιοχή της Σαμάρειας, κεκοπιακώς εκ της οδοιπορίας αυτής, κάθισε να ξεκουραστεί κοντά στο φρέαρ του Ιακώβ και να πιει νερό από την πηγή αυτή. Αλλά εκείνη την στιγμή είχε πλησιάσει την πηγή και μία γυναίκα Σαμαρείτιδα, για να αντλήσει νερό από το πηγάδι της πηγής αυτής. Έτσι ο Ιησούς, διψασμένος, ζητάει από τη γυναίκα αυτή να του δώσει νερό να πιει.

Αντί όμως ύδατος πηγαίου και δροσερού, η Σαμαρείτιδα εκείνη συμπεριφέρθηκε επιθετικά στον Ιουδαίο οδοιπόρο! Με περιφρονητικό ύφος του είπε:

- Πώς εσύ Ιουδαίος ζητάς από μια γυναίκα Σαμαρείτιδα νερό; Δεν ξέρεις ότι οι Ιουδαίοι και οι Σαμαρείτες δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους;

Πράγματι μεταξύ Ιουδαίων και Σαμαρειτών δεν υπήρχε καμία σχέση. Αντίθετα, ο ένας λαός περιφρονούσε και εχθρεύετο τον άλλο.

Η Σαμάρεια, η οποία παλαιότερα αποτελούσε το βόρειο Ισραηλιτικό κράτος, ήδη πολύ προ της εποχής του Χριστού είχε προσχωρήσει στην ειδωλολατρεία και είχε "εθνικώς" αλλοιωθεί από μεγάλες επιμιξίες με ξένους λαούς. Στην εποχή δε του Ιησού το όνομα Σαμαρείτης ισοδυναμούσε με ύβρη.

Ο Σαμαρείτης επομένως ο οποίος περνούσε μέσα από την Ιουδαία, ήταν δικαιολογημένα φορτισμένος με εμπάθεια και εχθρικά αισθήματα εναντίον των κατοίκων της. Αλλά ο Σαμαρείτης της παραβολής του Ιησού δεν είχε ούτε την ψυχολογία ούτε τα εχθρικά αισθήματα των συμπατριωτών του εναντίον των Ιουδαίων. Διαφορετικά θα αισθανόταν χαρά μπροστά στο τραγικό θέαμα του εμπεσόντος στους ληστές Ιουδαίου.

Ο Σαμαρείτης της παραβολής του Κυρίου εντυπωσιάζει για την καθαρότητα του νου του και της καρδίας του από παθογόνες - εχθρικές αντιστάσεις στο έλεος και την έκφραση της αγάπης. Ό,τι δεν έκαναν οι ιερείς της πατρίδος του τραγικού θύματος των ληστών το έκανε ένας εξ ορισμού εχθρός των Ιουδαίων.

Ήταν εξ ορισμού εχθρός όχι όμως από την φύση του και την καρδία του. Αντίθετα, θα έλεγε κανείς ότι ως ιερέας της αγάπης, τελετούργησε το μυστήριο του ελέους και της ευσπλαγχνίας στη θέση των εξ ορισμού ιερέων του Θεού!

Ο νους του καλού Σαμαρείτη, στην πράξη της αγάπης του, εκπέμπει πράγματι ανταύγειες φωτιστικές μιας εντελώς ευαγγελικής νήψεως. Επειδή χρειάζεται, αλήθεια, πολλή νήψη, φωτιστική διάκριση,για να υπερβεί κάποιος και να δαμάσει τραυματικά αισθήματα εχθρικών συμπεριφορών από φίλους και εχθρούς και να τα μεταποιήσει σε φίλτρο αγάπης και θυσίας για τους πρωταγωνιστές των τραυμάτων αυτών.

Ο Κύριος με την παραβολή του Καλού Σαμαρείτη εικονογράφησε και προσδιόρισε την οδό της νήψεως ως μέσο έκφρασης της αγάπης προς τους εχθρούς μας.Ο κορυφαίος λόγος του "αγαπάτε τους εχθρούς υμών", στην πραγμάτωσή του προϋποθέτει νήψη πολλή. Νήψη φωτιστική και αναιρετική της κακίας.

ΠΗΓΉ: "Κυνηγώντας τον βάτραχο.... στο φως της νήψεως" του Ιωαν. Κων. Κορναράκη, εκδ. Ιεράς Μονής Παντοκράτορος Σωτήρος Χριστού, Αγ. Αθανάσιος Κέρκυρας, Αθήνα 2009.

Αναρτήθηκε από D στις 4:27 μ.μ.

Το κοσμικό πνεύμα είναι αρρώστια. Οκτωβρίου 5, 2011 — Χαράλαμπος

Το σπουδαιότερο σήμερα είναι να μην προσαρμοσθή κανείς με αυτό το κοσμικό πνεύμα. Είναι μια μαρτυρία. Όσο μπορούμε, να μην παρασυρθούμε από αυτό το ρεύμα και μας πάρη σβάρνα αυτό το κανάλι. Τα έξυπνα ψάρια δεν πιάνονται στο αγκίστρι. Βλέπουν το δόλωμα, καταλαβαίνουν ότι είναι δόλωμα και φεύγουν από ‘κει και γλυτώνουν. Ενώ τα άλλα βλέπουν το δόλωμα, τρέχουν εκεί να φάνε και, τακ, πιάνονται! Έτσι δηλαδή και ο κόσμος έχει το δόλωμα και πιάνει τους ανθρώπους. Έλκονται οι άνθρωποι από το κοσμικό πνεύμα και πιάνονται μετά από αυτό.

Το κοσμικό φρόνημα είναι αρρώστια. Όπως μια αρρώστια την αποφεύγει κανείς, έτσι και το κοσμικό φρόνημα πρέπει να το αποφεύγη, όπου και αν είναι. Να αποξενωθή από το πνεύμα της κοσμικής εξελίξεως, για να εξελίσσεται πνευματικά, να υγιαίνη πνευματικά και να χαίρεται αγγελικά.

(ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ – ΛΟΓΟΙ Α΄ – ΜΕ ΠΟΝΟ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΝΘΡΩΠΟ)

Γέροντος Παϊσίου: Ἐπισημάνσεις γιά τό 666, τίς ταυτότητες, τόν πόλεμο μέ τήν Τουρκία, τήν τηλεόραση καί τήν ἀνασφάλεια.

Ο ΚΟΣΜΟΣ & Η ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ
Ο κόσμος μοιάζει σήμερα , σαν μια κοχλάζουσα χύτρα ταχύτητος , με πολλές βαλβίδες ! Θα σκάσει εδώ , θα σκάσει εκεί . Προσεύχεσθε μη γίνει μ΄εμάς η αρχή .
Nα ζείτε όσο μπορείτε πιο απλά . Μη δυσκολεύετε από μόνοι σας τη ζωή σας .
Οι πολλές ευκολίες κάνουν δέσμιους τους ανθρώπους σήμερα

Γέροντα, γιατί οι άνθρωποι νοιώθουνε σήμερα ανασφάλεια ;
- Γιατί όλοι είμαστε ασφαλισμένοι ! Ασφαλίζουμε το αυτοκίνητό μας ,το σπίτι μας ,τη ζωή μας . Κάνοντας λοιπόν την κοσμική ασφάλεια, παραμερίζουμε την προστασία και Πρόνοια του Θεού!

ΑΡΜΑΓΕΔΩΝ ΚΑΙ Γ ΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
Η θέση του Γέροντα για το πιο πάνω θέμα ήταν η εξής:
- Όταν ακούσετε , ότι τα νερά του Ευφράτη τα κόβουν ψηλά οι Τούρκοι με φράγματα , να ξέρετε ότι ήδη μπήκαμε στην προετοιμασία του Αρμαγεδώνα ,και ότι διακόσια εκατομμύρια στρατός θα διαβεί τον Ευφράτη για την Μέση Ανατολή ….
Γέροντα, για ποιο λόγο βάζουν με τον γραμμωτό κώδικα το 6 6 6 , πού αναφέρει η Αγία Γραφή , και παρά τις διαμαρτυρίες δεν θέλουν την αλλαγή του ;
- Στην Παλαιά Διαθήκη , επί Σολομώντος , η Εθνική Εβραϊκή φορολογία για τα υποτελή έθνη ήταν 666 τάλαντα χρυσού ( Β΄ Παραλειπομένων ,κεφ. Θ΄ 13 και Γ ΄ Βασιλ. Ι ΄ 14 , γραμμένα εδώ και 3.000 χρόνια ) . Ο αριθμός λοιπόν δεν είναι τυχαίος ,είναι ιερός για τους Εβραίους και τον επαναφέρουν σήμερα πλαγίως , για να υποτάξουν οικονομικά τα άλλα έθνη …

Πόλεμος με Τουρκίας & Τα Εξαμίλια της Προφητείας Αγίου Κοσμά του Αιτωλού
Ήλθαν κάποιοι εδώ και άρχισαν να μου λένε ότι θα γίνει πόλεμος κι΄ ότι οι Τούρκοι θα φθάσουν μέχρι τα Εξαμίλια στην Κόρινθο ! Με ανάγκασαν να τους εξηγήσω ότι τα Εξαμίλια που γράφει ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός στις προφητείες του, είναι τα 6 ναυτικά μίλια της υφαλοκρηπίδος και ότι γι΄αυτά θα «πιαστούμε»!
Όμως δεν θα μπουν στην Ελλάδα, μέχρι εκεί θα προχωρήσουνε στα έξη μίλια και τότε θα τους βρει η μεγάλη συμφορά από τον Βορρά, που λένε τα γραφόμενα  και τίποτα δεν θα μείνει όρθιο …

THE NEW MONEY SYSTEM - ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΣ
Βάλθηκαν, με πολύ πονηρό τρόπο να «περάσουν» , το Νέο Οικονομικό Σύστημα, στους Χριστιανούς και να τους παγιδεύσουν. Στην Αμερική το 1982 , χαράχθηκαν με ακτίνες Λέϊζερ , 3.000 άνθρωποι στο μέτωπο ή στο χέρι .
Ο γέροντας δείχνοντας το βιβλίο της Αμερικανίδος Mary Relf “ The New Money System 666 ” έλεγε στενοχωρημένος :
- Ενώ τόσο ολοκάθαρα ενεργείται το μυστήριο αυτό , για το οποίο μας έχει ενημερώσει ( εδώ και 2.000 χρόνια ) ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος στο βιβλίο της Αποκαλύψεως, στενοχωριέμαι γιατί πολλοί ακόμη ιερείς και επίσκοποι, δεν βλέπουν το θέμα πνευματικά, αλλά καθαρά κοσμικά. Λένε στον κόσμο πώς δεν συμβαίνει τίποτα κι΄ούτε πειράζει να πάρουμε ταυτότητες και κάρτες…

ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
Σχετικά με την Τηλεόραση έλεγε :
Η τηλεόραση κάνει μεγάλο κακό, να μη την παρακολουθείτε . Τις ειδήσεις να τις μαθαίνετε από το ράδιο

ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ
Είπε ο γέροντας : τώρα ο διάβολος αγρίεψε . Έγινε εξουσία , κι΄έχει κυκλοφορήσει (με τους ανθρώπους του), ειδικές κάρτες με τον αριθμό 666 ( κάρτες Τραπεζών, κλπ).
«Ο Αντίχριστος άρχισε την δουλειά του. Να τώρα μας ήρθε και το 666 . Θα το κάνουν από εδώ ,θα το κάνουν από εκεί , και θα καταλήγουν όλοι ότι πρέπει να σφραγισθούμε, γιατί δεν γίνεται αλλιώς . Όλα αυτά σιγά – σιγά . Η Εκκλησία π ρ έ π ε ι να μας πεί τι θα κάνουμε »

Απαντήσεις Γέροντα Παϊσίου σε απορίες για Ταυτότητες:
Πως το πεντοχίλιαρο έχει το 666 και το χρησιμοποιούμε; το ίδιο θα είναι και η ταυτότητα;
- Το πεντοχίλιαρο είναι νόμισμα- και η λύρα της Αγγλίας έχει επάνω την Βικτώρια, αυτό δεν με πειράζει. "Τα Καίσαρος Καίσαρι". Εδώ όμως είναι η ταυτότητα μου, είναι κάτι προσωπικό, δεν είναι νόμισμα. Ταυτότητα σημαίνει ότι και η λέξη, ταυτίζεται δηλαδή κανείς μ αυτά που δηλώνει. Βάζουν το διάβολο και υπογράφω ότι τον αποδέχομαι. Πως να το κάνω αυτό;
Γέροντα τι σχέση έχει αυτή η ταυτότητα με το σφράγισμα;
- Η ταυτότητα δεν είναι σφράγισμα, είναι η εισαγωγή του σφραγίσματος.

Ο κόσμος Γέροντα, ρωτάει τι να κάνει σχετικά με τις νέες ταυτότητες.
- Εσείς καλύτερα, όταν σας ρωτούν, να τους λέτε να συμβουλεύονται τους πνευματικούς τους και να κάνουν υπομονή να δουν πως θα ενεργήσει η Εκκλησία, γιατί πολλοί κάνουν ερωτήσεις, αλλά λίγοι καταλαβαίνουν τις απαντήσεις. Αφού ξεκάθαρα το γράφω στο φυλλάδιο "Σημεία των καιρών", ας ενεργήσει ο καθένας ανάλογα με την συνείδηση του. Βέβαια μερικοί είπαν: "Ε, αυτά είναι μια γνώμη ενός καλογήρου, δεν είναι η θέση της Εκκλησίας". Εγώ όμως δεν είπα δική μου γνώμη, αλλά διατύπωσα απλά τα λόγια του Χριστού, του Ευαγγελίου, γιατί την δική μας γνώμη πρέπει να την υποτάσσουμε στο θέλημα του Θεού, που εκφράζεται μέσα στο Ευαγγέλιο. Άλλοι, αντίθετα από όσα λέω, λένε ότι τα είπε ο π. Παΐσιος. Μερικοί πάλι που τα ακούν, αφού είναι τόσο σοβαρά θέματα, δεν ρωτούν αν είναι έτσι, αν πράγματι τα είπα, αλλά τα πιστεύουν. Εγώ δεν φοβάμαι, τα λέω έξω απ τα δόντια. Έρχονται στο Καλύβι, πετάν εξάρια στο κουτί. Καλά αυτά, τέλος πάντων! Μια μέρα πέταξαν μια πινακίδα έξω από την πόρτα….. Νόμιζα ότι ήρθε κάποιος, δεν με βρήκε και έγραψε "απουσιάζει", για να το δει και κανείς άλλος. Κοιτάω μετά, τι να δω! Είχε μια βρισιά! Τέτοια βρισιά δεν είχα ακούσει ούτε κοσμικός. Θα φάει ένα σκούπισμα όλη αυτή η κατάσταση, αλλά θα περάσουμε μια μπόρα. Ο κόσμος έχει ξεσηκωθεί, και εμείς πρέπει να ξεσηκωθούμε με πολλή προσευχή. Άλλοι ενδιαφέρονται για το θέμα των ταυτοτήτων, άλλοι το εκμεταλλεύονται και δημιουργούν προβλήματα. Η Εκκλησία πρέπει να πάρει μια θέση σωστή. Να μιλήσει, να εξηγήσει στους πιστούς, για να καταλάβουν ότι, αν πάρουν την ταυτότητα, αυτό θα είναι πτώση. Συγχρόνως να ζητήσει από το κράτος τουλάχιστον να μην είναι υποχρεωτική η νέα ταυτότητα. Αν η Εκκλησία λάβει μια θέση σοβαρή και σεβασθούν την ελευθερία των πιστών, και όποιος θέλει θα βγάλει νέα ταυτότητα, όποιος θέλει θα έχει την παλιά, τότε θα την πληρώσουν μόνο μερικά γερά καρύδια, γιατί οι άλλοι θα τους πηγαίνουν κόντρα. Ο πολύς κόσμος θα κάνη την δουλειά του. Όσοι θα θέλουν να εξυπηρετηθούν θα έχουν την νέα και οι άλλοι οι καημένοι, οι ευλαβείς θα έχουν την παλιά ταυτότητα και θα τους ταλαιπωρούν.
Τώρα αφού ο υπουργός τους υποσχέθηκε να μη βάλει το 666 στις ταυτότητες ούτε ορατώς, ούτε αοράτως, και αυτό κάτι είναι. Θα κάνουμε υπομονή, θα δείξουν τα πράγματα. Και μόνον που λένε ότι δεν βάζουν το 666, είναι κάτι. Αρνούνται και οι ίδιοι. Ας δούμε τελικά τι θα βάλουν. Μέχρι που να κυκλοφορήσουν οι νέες ταυτότητες, μπορεί να ‘ρθη και η οργή του Θεού. Ύστερα, δεν είναι ότι σε είκοσι τέσσερις ώρες θα πρέπει να βγάλουν όλοι ταυτότητες. Αν βγουν οι πρώτες θα εξετασθούν και, αν βγει ψεύτης ο υπουργός, θα είναι δίκαιος ο αγώνας. Αν τώρα συνεχίσουμε τις διαμαρτυρίες, εκείνοι θα πουν: "Να αυτοί δημιουργούν ταραχές. Ενώ δεν τίθεται θέμα φωνάζουν και διαμαρτύρονται". Το σκυλί, αν είναι καλός φύλακας, γαυγίζει, όταν έρχεται ο κλέφτης. Όταν φύγει ο κλέφτης σταματάει. Αν συνεχίσει να γαυγίζει, τότε δεν είναι καλός φύλακας.
Γέροντα, είπαν ακόμη, επειδή έχουμε ανεξιθρησκία, να μην αναγράφεται το θρήσκευμα στις νέες ταυτότητες.
Ναι, αυτούς δεν τους ενδιαφέρει, εμένα όμως με ενδιαφέρει, γιατί είναι η ταυτότητά μου. Γράφει από που είμαι και τι είμαι. Αν δεν μπει το θρήσκευμα, θα δημιουργηθούν προβλήματα. Θα πάει λ.χ. ένας στο γραφείο γάμων. Αν λέει η ταυτότητα "Ορθόδοξος" - άσχετα πόσων καρατίων είναι- εντάξει. Αν όμως δεν γράφει το θρήσκευμα, πως θα του δώσουν άδεια γάμου; Για την Εκκλησία αυτό είναι μπέρδεμα. Αν πάλι μπει το θρήσκευμα προαιρετικά, θα είναι και σαν ομολογία. Η Ευρώπη είναι Ευρώπη. Εδώ είναι διαφορετικά. Ύπουλος τρόπος εισαγωγής του σφραγίσματος Σιγά- σιγά, μετά την κάρτα και την ταυτότητα, δηλαδή το "φακέλωμα", θα προχωρήσουν πονηρά στο σφράγισμα. Με διάφορα πονηρά μέσα θα κάνουν εκβιασμούς, για να δέχονται οι άνθρωποι το σφράγισμα στο μέτωπο ή στο χέρι. Θα στριμώξουν τα πράγματα και θα πουν: "Μόνο με τις κάρτες θα κινείσθε, τα χρήματα θα καταργηθούν". Θα δίνη κανείς την κάρτα στο κατάστημα και θα ψωνίζει, και ο καταστηματάρχης θα παίρνει τα χρήματα από την Τράπεζα. Όποιος δεν θα έχει κάρτα, δεν θα μπορεί ούτε να πουλάει ούτε να αγοράζει. Από το άλλο μέρος θα αρχίζουν να διαφημίζουν "το τέλειο σύστημα", το σφράγισμα με ακτίνες λέιζερ με το 666 στο χέρι ή στο μέτωπο, που δεν θα διακρίνεται εξωτερικά. Συγχρόνως στην τηλεόραση θα δείχνουν ότι ο τάδε πήρε την κάρτα του τάδε και του πήρε τα χρήματα από την Τράπεζα και θα λένε συνέχεια: "Πιο σίγουρο είναι το σφράγισμα είναι το τελειότερο σύστημα. Ούτε το κεφάλι μπορεί να πάρει ο άλλος ούτε το χέρι, ούτε το σφράγισμα βλέπει". Γι’ αυτό τώρα αφήνουν τους ληστές, τους κακοποιούς να οργώνουν. Δεκαπέντε Κελιά λήστεψαν εκεί γύρω στις Καρυές. Έναν τον σκότωσαν, για να τον ληστέψουν. Έτσι θα βρει τότε ευκαιρία ο καθένας να καταπατήσει και να πάρει ότι θέλει. Ας πούμε, αν θέλει να καταπατήσει ένα χωράφι, θα πει ότι ήταν δήθεν του παππού του ή ότι το είχε νοικιάσει κάποτε για βοσκοτόπι, οπότε άντε να βρεις άκρη. Θα πουν μετά οι αρμόδιοι: "Δυστυχώς δεν μπορούμε να τους ελέγξουμε ο έλεγχος μόνο με το κομπιούτερ μπορεί να γίνει", και θα προχωρήσουν στο σφράγισμα. Θα χτυπάει μετά το κομπιούτερ, θα βλέπει αν είσαι σφραγισμένος, για να σε εξυπηρετήσει ή όχι. Τα τριάμισι χρόνια θα είναι δύσκολα και θα την πληρώσουν μερικοί που δε θα συμφωνήσουν με αυτό το σύστημα. Γι αυτούς όλο και κάποια αιτία θα βρίσκουν και θα τους κλείνουν στη φυλακή. Μετά έναν χρόνο θα τους πηγαίνουν σε άλλη πόλη για ανακρίσεις, για να περάσουν από άλλο δικαστήριο, από την μία πόλη στην άλλη. Ύστερα θα πουν: "Μας συγχωρείς, είσαι αθώος. Αν ήσουν σφραγισμένος, θα το ελέγχαμε σε ένα λεπτό. Τώρα δεν μπορούμε να κάνουμε τον έλεγχο".
- Γέροντα, θα μπορούν να επιβάλλουν με την βία το σφράγισμα;
Μέχρι εκεί η … ευγένεια τους δεν θα φτάσει! Θα είναι ευγενείς, γιατί θα είναι Ευρωπαίοι. Θα δείξουν ανωτερότητα. Δεν θα βασανίζουν τους ανθρώπους, αλλά δεν θα μπορεί να ζήση ο άνθρωπος αν δεν έχει το σφράγισμα. Θα λένε: "Χωρίς το σφράγισμα ταλαιπωρείσθε! Αν το δεχόσασταν, δεν θα δυσκολευόσασταν". Ούτε χρυσά νομίσματα ούτε δολάρια, αν έχει, θα μπορεί να τα χρησιμοποιεί. Γι αυτό, αν φροντίσει κανείς να ζει από τώρα απλά, λιτά, θα μπορεί να καλλιεργήσει λίγο σιτάρι, πατάτες. Να βάλει λίγα ελαιόδεντρα, και τότε με κανένα ζώο, καμία κατσίκα, λίγες κότες θα μπορεί να αντιμετωπίσει τις ανάγκες της οικογένειας του. Γιατί και προμήθειες να κάνεις, δεν ωφελεί πολύ, αφού και τρόφιμα δεν κρατούν χαλούν γρήγορα. Φυσικά, το στρίμωγμα θα διαρκέσει λίγο, τρία- τριάμισι χρόνια. Θα συντομευτούν οι ημέρες για τους εκλεκτούς. Δεν καταλάβουν πότε θα περάσουν. Ο Θεός δεν θα αφήσει αβοήθητο τον άνθρωπο.
Γέροντα, σ’ αυτά τα δύσκολα χρόνια θα επέμβει ο Χριστός;
Ναι. Εδώ βλέπεις, σε έναν αδικημένο που έχει καλή διάθεση, επειδή δικαιούται την θεία βοήθεια, παρουσιάζονται πολλές φορές οι Άγιοι, η Παναγία, ο Χριστός, για να τον σώσουν πόσο μάλλον τώρα που θα βρίσκεται σε τόσο δύσκολη κατάσταση ο καημένος ο κόσμος. Τώρα μια μπόρα θα είναι, μια μικρή κατοχή του αντίχριστου σατανά. Θα φάει μετά μια σφαλιάρα από τον Χριστό, θα συγκλονισθούν όλα τα έθνη και θα έρθει η γαλήνη στον κόσμο για πολλά χρόνια. Αυτήν την φορά θα δώσει ο Χριστός μια ευκαιρία, για να σωθεί το πλάσμα Του, θα αφήσει το πλάσμα του ο Χριστός; Θα παρουσιασθεί στο αδιέξοδο των ανθρώπων, για να τους σώσει από τα χέρια του Αντίχριστου. Θα επιστρέψουν στο Χριστό και θα έρθει μια πνευματική γαλήνη σε όλην την οικουμένη για πολλά χρόνια. Μερικοί συνδυάζουν με αυτήν την επέμβαση του Χριστού την Δευτέρα Παρουσία. Εγώ δεν μπορώ να το πω. Ο λογισμός μου λέει ότι δεν θα είναι η Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, όταν έρθει ως Κριτής, αλλά μια επέμβαση του Χριστού, γιατί είναι τόσα γεγονότα που δεν έχουν γίνει ακόμη. Θα επέμβει ο Χριστός, θα δώσει μια σφαλιάρα σε όλο αυτό το σύστημα, θα πατάξει όλο το κακό και θα το βγάλει σε καλό τελικά. Θα γεμίσουν οι δρόμοι προσκυνητάρια. Έξω τα λεωφορεία θα έχουν εικόνες. Θα πιστέψουν όλοι οι άνθρωποι. Θα σε τραβάν, για να τους πεις για το Χριστό! Έτσι θα κηρυχθεί το Ευαγγέλιο σε ολόκληρη την οικουμένη και τότε ο Χριστός θα έρθει ως Κριτής να κρίνοι τον κόσμο. Άλλο Κρίση, άλλο μια επέμβαση του Χριστού, για να βοηθήσει το πλάσμα Του. Σφράγισμα ίσον άρνηση
Ενώ ξεκάθαρα ο Ευαγγελιστής Ιωάννης αναφέρει στην Αποκάλυψη για το χάραγμα, μερικοί δεν καταλαβαίνουν. Τι να τους πεις; Ακούει δυστυχώς κανείς ένα σωρό ανοησίες του μυαλού από ορισμένους σημερινούς "Γνωστικούς". Ένας λέει: "Εγώ θα δεχθώ τη ταυτότητα με το 666 και θα βάλω και έναν σταυρό". Άλλος: "Εγώ θα δεχθώ το σφράγισμα στο μέτωπο και θα κάνω και έναν σταυρό στο μέτωπο.." και ένα σωρό παρόμοιες ανοησίες. Νομίζουν ότι θα αγιαστούν με αυτόν τον τρόπο, ενώ αυτά είναι πλάνες. Ένας δεσπότης μου είπε: "Εγώ εκεί που θα υπογράψω θα βάλω δίπλα έναν σταυρό. Δεν τον αρνούμαι τον Χριστό, απλώς εξυπηρετούμαι". "Εντάξει, του λέω, εσύ είσαι Δεσπότης και βάζεις στο όνομα σου λόγω ιδιότητος έναν σταυρό. Ο κόσμος τι θα κάνη;" το βρώμικο δεν αγιάζεται. Το καθαρό νερό δέχεται την Χάρη και γίνεται αγιασμός. Η πέτρα με θαύμα γίνεται ψωμί. Η ακαθαρσία δεν δέχεται αγιασμό. Επομένως, ο διάβολος, ο Αντίχριστος, όταν είναι στην ταυτότητα μας ή στο χέρι ή στο μέτωπό μας, με το σύμβολο του, δεν αγιάζεται, αν βάλουμε και έναν σταυρό. Έχουμε την δύναμη του τιμίου Σταυρού, του Αγίου Συμβόλου, την θεία Χάρη του Χριστού, μόνο όταν διατηρούμε την Χάρη του Αγίου Βαπτίσματος, με το οποίο απαρνούμαστε το σατανά, συντασσόμαστε με το Χριστό και δεχόμαστε το άγιο Σφράγισμα, "Σφραγίς δωρεάς Πνεύματος Αγίου". Βλέπεις, προχωράνε με μια λογική… Θα βάλουν δίπλα ένα σταυρό, και εντάξει! Και ενώ βλέπουμε ότι ο Απόστολος Πέτρος εξωτερικά αρνήθηκε τον Χριστό, αλλά και αυτό ήταν άρνηση, αυτοί αρνούνται το Άγιο Σφράγισμα του Χριστού που τους δόθηκε στο Άγιο Βάπτισμα, με το να δέχονται την σφραγίδα του Αντιχρίστου, και να λένε ότι έχουν μέσα τους το Χριστό!!!-
Γέροντα αν κάποιος δεχθεί το σφράγισμα από άγνοια;
Από αδιαφορία θα είναι. Τι άγνοια, όταν είναι ξεκάθαρα τα πράγματα; Και να μην ξέρει κανείς, πρέπει να ενδιαφερθεί, να μάθη. Αν πούμε ότι δεν ξέραμε, γι αυτό δεχθήκαμε το σφράγισμα, θα μας πει ο Χριστός: "Υποκριταί, το μεν πρόσωπον του ουρανού γινώσκετε διακρίνειν, τα δε σημεία των καιρών ου δύνασθε γνώναι;".
Έστω και αγνοία του να σφραγισθεί κάποιος, χάνει την θεία Χάρη και δέχεται την δαιμονική ενέργεια. Βλέπεις, το παιδάκι στο Άγιο Βάπτισμα, όταν ο ιερεύς το βουτάει στο νερό, λαμβάνει το Άγιο Πνεύμα, χωρίς εκείνο να το ξέρει και μετά κατοικεί μέσα του η θεία Χάρις.Ερμηνείες των προφητειών-
Γέροντα, μερικοί λένε: "Ότι είναι γραμμένο από τον Θεό, αυτό θα γίνει. Τι να μας απασχολεί;"
Ναι, το λένε, αλλά δεν είναι έτσι, βρε παιδάκι μου! Και εγώ ακούω μερικούς να λένε: " Οι Εβραίοι δεν είναι τόσο κουτοί να προδοθούν με το 666, αφού το λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην Αποκάλυψη. Αν ήταν θα το έκαναν με πιο έξυπνο τρόπο, πιο κρυφά". Ε, καλά οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι δεν ήξεραν την Παλιά Διαθήκη; Ο ‘Αννας και ο Καϊάφας δεν ήξεραν καλύτερα από όλους ότι έγραφε πως για "τριάκοντα αργύρια" θα προδώσουν τον Χριστό; Γιατί δεν ζητούσαν τριάντα ένα ή είκοσι εννέα αργύρια και ζήτησαν "τριάκοντα"; Αλλά ήταν τυφλωμένοι. ‘Ηξερε ο Θεός ότι μόνον έτσι θα γίνουν. Ο Θεός προγνωρίζει, δεν προορίζει- μόνον οι Τούρκοι πιστεύουν στο γραμμένο, στο κισμέτ. Ο Θεός γνωρίζει ότι αυτό θα γίνει έτσι, και ο άνθρωπος το κάνει από χαζομάρα. Δεν είναι ότι ο Θεός έβγαλε μία διαταγή, αλλά βλέπει την κακία των ανθρώπων που θα φθάσει και ότι η γνώμη τους δεν θα αλλάξει. ‘Οχι ότι τα κανόνισε έτσι ο Θεός.
‘Αλλοι ασχολούνται με προφητείες και κάνουν δικές τους ερμηνείες! Δεν λένε τουλάχιστον "έτσι μου λέει ο λογισμός", αλλά "έτσι είναι", και λένε ένα σωρό δικές τους θεωρίες. Μερικοί πάλι τα ερμηνεύουν όπως θέλουν, για να δικαιολογήσουνε τα πάθη τους. ‘Οπως αυτό που αναφέρει ο ‘Αγιος Κύριλλος, "καλύτερα να μη συμβούν τα σημεία του Αντιχρίστου στην εποχή μας", ο άλλος που θέλει να δικαιολογήσει τον εαυτό του, την Δειλία του, λέει: "Ε, βλέπεις; Ο ‘Αγιος Κύριλλος φοβήθηκε μήπως αρνηθεί, εγώ είμαι ανώτερος από τον ‘Αγιο Κύριλλο; Επομένως, και αν αρνηθώ τον Χριστό, δεν είναι τίποτε…"! Ενώ ο ‘Αγιος λέει να μη συμβούν, για να μη δουν τα μάτια του τον Αντίχριστο, όχι ότι φοβόταν. Βλέπεις ο διάβολος τι κάνει;
Δυστυχώς, και πάλι ορισμένοι "Γνωστικοί" φασκιώνουν τα πνευματικά τους τέκνα σαν τα μωρά, δήθεν για να μη στενοχωριούνται. "Δεν πειράζει αυτό, δεν είναι τίποτε. Αρκεί εσωτερικά να πιστεύετε"! Ε, λένε: "Μη μιλάτε γι' αυτό το θέμα - για τις ταυτότητες, το σφράγισμα-, για να μη στενοχωριούνται οι άνθρωποι". Ενώ, αν τους πουν " να προσπαθήσουμε να ζούμε πιο πνευματικά, να είμαστε κοντά στον Χριστό, και μη φοβάστε τίποτε, στο κάτω κάτω θα πάμε και μάρτυρες", θα τους προετοιμάσουν κάπως. Αν κανείς γνωρίσει την αλήθεια, προβληματίζεται και ταρακουνιέται. Πονάει για την σημερινή κατάσταση, προσεύχεται και προσέχει να μην πέσει σε παγίδα. Τώρα όμως τί γίνεται; Εκτός που δίνουν μερικοί δικές τους ερμηνείες, φοβούνται και αυτοί σαν κοσμικοί, ενώ έπρεπε να ανησυχούν πνευματικά και να βοηθούν τους Χριστιανούς, βάζοντάς τους την καλή ανησυχία, και να τους τονώνουν στην πίστη, για να νιώθουν θεϊκή παρηγοριά. Απορώ , δεν τους προβληματίζουν όλα αυτά τα γεγονότα που συμβαίνουν; Γιατί δεν βάζουν έστω ένα ερωτηματικό για τις ερμηνείες του μυαλού τους; Και αν επιβοηθούν τον Αντίχριστο για το σφράγισμα, πως παρασύρουν και άλλες ψυχές στην απώλεια; Η Γραφή, όταν λέει "… αποπλανάν, ει δυνατόν, και τους εκλεκτούς", εννοεί ότι θα πλανηθούν αυτοί που τα ερμηνεύουν με το μυαλό.

Πίσω λοιπόν από το τέλειο σύστημα "κάρτας εξυπηρετήσεως", ασφαλείας κομπιούτερ, κρύβεται η παγκόσμια δικτατορία, η σκλαβιά του Αντιχρίστου. "… ‘Ινα δώσωσιν αυτοίς χάραγμα επί της χειρός αυτών της δεξιάς ή επί των μετώπων αυτών και ίνα μή τις δύνηται αγοράσαι ή πωλήσαι, ει μή ο έχων το χάραγμα, το όνομα του θηρίου ή τον αριθμόν του ονόματος αυτού. Ώδε η σοφία εστίν, ο έχων νούν ψηφισάτω τον αριθμόν του θηρίου, αριθμός γαρ ανθρώπου εστί και ο αριθμός αυτού χξς".

(Από το βιβλίο “Πνευματική Αφύπνιση”, Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, έκδοση Ιερού Ησυχαστηρίου Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος- Σουρωτή Θεσσαλονίκης)